ارز چین در آغاز سال ۲۰۲۵ وضعیت سختی را پشت سر گذاشته است.
از آغاز دسامبر، ارزش یوان در برابر دلار ۱.۳ درصد کاهش یافته و به پایینترین سطح خود در ۱۶ ماه اخیر نزدیک شده است. اکنون هر دلار حدود ۷.۳۳ یوان خریداری میشود. بسیاری از اقتصاددانان پیشبینی میکنند که ارزش یوان تا پایان سال به حدود ۷.۵ یوان در برابر دلار برسد که ضعیفترین میزان در نزدیک به دو دهه اخیر خواهد بود.
یوان تحت فشار تازهای در آستانه آغاز دوره ریاست جمهوری دونالد ترامپ قرار گرفته است، کسی که تهدید به اعمال تعرفه ۶۰ درصدی بر واردات چین کرده است.
ضعف یوان بخشی از گمانهزنیها را تقویت کرده که بانک مرکزی چین ممکن است اجازه دهد یوان در برابر دلار کاهش بیشتری پیدا کند تا به تعرفهها واکنش نشان دهد.
کاهش ارزش یوان در برابر دلار و سایر شرکای تجاری عمده میتواند راهی برای مقامات چینی باشد تا صادرات تحت تأثیر تعرفههای بالاتر را تقویت کنند. در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، یوان در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ حدود ۱۳ درصد از ارزش خود را در برابر دلار از دست داد زیرا تعرفهها بر طیف وسیعی از کالاهای چینی اعمال شد.
با این حال، ضعف یوان برای برخی نشانهای از کاهش اعتماد به اقتصاد چین است و سرمایهگذاران خارجی را از استفاده از آن بهعنوان ارز سرمایهگذاری منصرف میکند. شی جینپینگ، رهبر چین، در ماه نوامبر خواستار یک «ارز قدرتمند» شد و اشاره کرد که پکن یک یوان باثبات را ترجیح میدهد که بتواند بهعنوان ارز ذخیره و تسویهحساب جهانی عمل کند.
آخرین نشانهای که سرمایهگذاران از واکنش مقامات چینی دریافت کردند، پنجشنبه بود، زمانی که بانک مرکزی چین برای حمایت از ارز در حال سقوط مداخله سنگینی کرد. این بانک اعلام کرد که قصد دارد ۶۰ میلیارد یوان (معادل ۸.۲ میلیارد دلار) اسکناس بانک مرکزی ششماهه در هنگکنگ عرضه کند که میزان بیسابقهای است. این اقدام باعث کاهش نقدینگی یوان در خارج از چین و سختتر شدن شرایط برای معاملهگرانی میشود که قصد کاهش ارزش ارز را دارند.
بکی لیو، رئیس استراتژی اقتصاد کلان چین در Standard Chartered، گفت هدف این اقدام جلوگیری از کاهش بیشتر ارزش یوان در کوتاهمدت است.
بانک مرکزی چین همچنین با تعیین نرخ مرجع روزانه قوی برای یوان، سعی در کنترل کاهش ارزش آن داشته است. هر صبح، واحدی از بانک مرکزی نرخ مرجع یوان را در برابر مجموعهای از ارزها، از جمله دلار آمریکا، منتشر میکند. یوان داخلی اجازه دارد ۲ درصد بالاتر یا پایینتر از این سطح در طول روز معامله شود.
بیشتر اقتصاددانان و تحلیلگران بر این باورند که یوان در سال جاری باز هم ضعیفتر خواهد شد. علاوه بر تعرفههای پیش رو که ارزش ارز را کاهش دادهاند، رشد اقتصادی ناپایدار، بازدهی بیسابقه پایین اوراق قرضه دولتی، و خطر وقوع یک چرخه کاهش تورمی نیز به مشکلات بلندمدت یوان افزوده است.
در مقایسه با جنگ تجاری قبلی که اقتصاد چین بیش از ۶ درصد در سال رشد داشت و ارز آن در برابر دلار قویتر بود، این بار یوان تحت فشار بیشتری قرار دارد.
فروپاشی در بخش املاک چین بهشدت بر سرمایهگذاری و هزینههای مصرفکنندگان تأثیر گذاشته و این کشور را بیش از هر زمان دیگری به صادرات برای تأمین رشد اقتصادی وابسته کرده است.
دولت چین سرمایهگذاریهای گستردهای در کارخانهها انجام داده است تا پیامدهای رکود در بخش املاک را جبران کرده و صنایع پیشرفتهای نظیر خودروهای برقی و زیرساختهای انرژی تجدیدپذیر را توسعه دهد. این اقدامات منجر به افزایش شدید ظرفیت صنعتی و رشد صادرات شده که تنشهای تجاری را نه تنها با آمریکا و اروپا، بلکه با بازارهای نوظهوری نظیر هند و برزیل نیز افزایش داده است.
رشد قابلتوجه صادرات چین بهدلیل نرخ ارز مناسب برای کالاهای چینی و نبود تورم در این کشور بوده است. اقتصاددانان انتظار دارند که تجارت سهم قابلتوجهی در رشد سالانه اقتصاد چین داشته باشد، آماری که قرار است هفته آینده منتشر شود.
به گفته تائو وانگ، اقتصاددان ارشد چین در بانک UBS، پکن به احتمال زیاد تأثیر تعرفههای بالاتر را با کاهش شدید ارزش یوان جبران نخواهد کرد، بلکه تلاشهای خود را برای ارائه محرکهای اقتصادی بهمنظور کاهش فشار بر اقتصاد گسترش خواهد داد. او پیشبینی میکند که تا پایان سال، هر دلار ۷.۶ یوان خریداری شود.
روز پنجشنبه، ارزش یوان داخلی در برابر دلار آمریکا به پایینترین سطح خود از سپتامبر ۲۰۲۳ رسید. همچنین یوان خارجی، که آزادی بیشتری در معاملات دارد، در ساعات اولیه شامگاه با نرخ ۷.۳۶ در برابر دلار تثبیت شد.
Rebecca Feng