متن کامل مقاله
از روزنامهنگاری ما حمایت کنید.
ذخایر گاز اروپا فقط برای یک زمستان معتدل کافی است
۹ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۵:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا
رفتار اروپا این روزها غیرعادی است. با اینکه این قاره با دومین بحران انرژی در چهار سال گذشته روبهرو شده، انتظار میرفت کشورها تمام تلاششان را بکنند تا ذخایر کافی برای زمستان داشته باشند. اما برعکس، اروپا در آستانه ورود به ماههای سرد سال با کمترین سطح ذخایر گاز طبیعی در ۱۵ سال اخیر است.
این نشان میدهد برخی دولتهای اروپایی ترجیح میدهند روی تحولات بعدی بازار انرژی قمار کنند، تا اینکه بخواهند اشتباهات سال ۲۰۲۲ را تکرار کنند. این کار میتواند جلوی افزایش بیشتر قیمتهای بالای گاز را بگیرد.
اما اگر محاسبات اروپا اشتباه از آب درآید و اواخر امسال مجبور شود برای تأمین گاز بیشتر سراغ بازار نقدی (spot market) برود، صادرکنندگان آمریکایی گاز طبیعی مایع (LNG) از قیمتهای بالاتر سود خواهند برد؛ و در مقابل، برخی اقتصادهای اروپایی آسیب خواهند دید.
در حال حاضر، مخازن گاز طبیعی اروپا ۶۷ درصد پر است که ۱۳ درصد کمتر از مدت مشابه سال گذشته است. یکی از دلایل پایین بودن ذخایر این است که خریداران اروپایی امید داشتند تنگه هرمز تا الان باز شده باشد و LNG قطر به بازار برگردد. این موضوع باعث کاهش قیمتها میشد و به اروپا اجازه میداد در آخرین لحظه گاز بیشتری ذخیره کند.
اما این اتفاق نیفتاد. با این حال، اتحادیه اروپا (EU) هفته گذشته در بیانیهای اعلام کرد که ذخایر پایین گاز طبیعی جای نگرانی ندارد. این اتحادیه گفت اروپا از زمان شوک انرژی سال ۲۰۲۲ پس از حمله روسیه به اوکراین، منابع انرژی خود را متنوعتر کرده است، بنابراین این روزها نیازی به نگهداری ذخایر بالا ندارد.
این ادعا تا حدی درست است. طبق گزارش Wood Mackenzie، تقاضای گاز طبیعی در زمستان اکنون ۱۷ درصد کمتر از سال ۲۰۲۲ است. بخشی از این موضوع به این دلیل است که انرژیهای تجدیدپذیر سهم بیشتری از سبد انرژی اروپا را به خود اختصاص دادهاند.
اما اروپا همچنان با ریسک بالایی حرکت میکند. بر اساس خوشبینانهترین سناریوی Wood Mackenzie، سطح ذخایر این منطقه تا اول آوریل ۲۰۲۷، یعنی پایان فصل سرما، ممکن است به ۲۱ درصد برسد. این پیشبینی با این فرض است که محمولههای LNG قطر و امارات بهزودی دوباره ارسال شوند و در ماه نوامبر به مشتریان برسند.
اگر تنگه هرمز تا پایان سال بسته بماند، ذخایر گاز اروپا تا آوریل آینده ممکن است تا ۱۴ درصد هم افت کند.
اگر به ذخایر گاز اروپا دقیقتر نگاه کنیم، مشخص میشود که برخی کشورها بیشتر از بقیه دست به ریسک زدهاند. پرتغال و لهستان هیچچیز را به شانس واگذار نکردهاند و ذخایر گازشان بالای ۹۰ درصد پر است. در حالی که آلمان و هلند در حدود ۵۰ درصد درجا میزنند.
آلمان در تابستان ۲۰۲۲، زمانی که قیمت گاز طبیعی در اروپا به اوج تاریخی رسید، ضربه سختی خورد. از ژوئن تا اکتبر آن سال، گرداننده بازار انرژی آلمان یعنی TradingHub Europe حدود ۸.۷ میلیارد یورو (معادل فعلی ۱۰.۱ میلیارد دلار) برای خرید و ذخیرهسازی گاز هزینه کرد.
آن گاز در اوج قیمت خریده شد و در طول دو زمستان بعدی با مجموع درآمد تخمینیِ ۲ میلیارد یورو دوباره در بازار فروخته شد. به گفته لوران روسکاس (Laurent Ruseckas)، از مدیران ارشد S&P Global Energy، این خریدِ گران و فروشِ ارزان ۶.۷ میلیارد یورو ضرر به بار آورد. بخش عمده این خسارت در نهایت به دوش مصرفکنندگان گاز در آلمان افتاد و بخشی از آن را هم دولت پرداخت کرد.
دولت آلمان احتمالاً میخواهد از تکرار این سناریو جلوگیری کند؛ سناریویی که هزینههای اضافی را به دوش کسبوکارها و مصرفکنندگان میاندازد و باعث تورم میشود. قیمتهای نقدی گاز طبیعی در اروپا از پایان ژوئن تاکنون ۷۵ درصد رشد کرده است. هجوم لحظه آخری برای ذخیرهسازی زمستانی میتواند قیمتها را باز هم بالاتر ببرد.
این استراتژی بسیار پرریسک است. اروپا ممکن است با ذخایر بسیار پایینی از فصل سرما خارج شود. اگر جریان LNG از خاورمیانه تا اوایل سال آینده به حالت عادی بازنگردد، EU در یک بازار با عرضه محدود، با صورتحساب بسیار سنگینی برای پر کردن مخازن تقریباً خالی خود روبهرو خواهد شد.
این موضوع خبر خوبی برای صادرکنندگان آمریکایی LNG مانند Venture Global و Cheniere Energy خواهد بود. بهویژه Venture Global سود زیادی خواهد برد، چون بخش عمده فروش آن با قیمتهای نقدی انجام میشود.
با این حال، پیشبینی میشود یک سامانه جوی قدرتمند النینو (El Niño) دمای زمستان این منطقه را گرمتر از حد معمول نگه دارد. این اتفاق میتواند تقاضا را کاهش دهد و به EU کمی فرصت بیشتر بدهد تا منتظر بازگشت جریان LNG به حالت عادی بماند.