دونالد ترامپ اتحادیه اروپا را تهدید کرده که در صورت نخریدن نفت و گاز بیشتر از آمریکا، جنگ تجاری علیه این بلوک آغاز خواهد کرد. با این حال، علیرغم اعلام آمادگی بروکسل برای این پیشنهاد، اتحادیه اروپا قدرت خرید مستقیم ندارد و کشورهای اروپایی در حال وارد کردن حجم بیسابقهای از گاز طبیعی مایع (LNG) ارزانتر از روسیه هستند.
اینکه آیا اروپا میتواند بهعنوان یک بلوک عمل کند و سوخت بیشتری از آمریکا بخرد یا خیر، پس از آغاز به کار رئیسجمهور منتخب آمریکا در روز دوشنبه، به یکی از مسائل مهم در روابط دو سوی اقیانوس اطلس تبدیل شده است.
ترامپ ماه گذشته در شبکههای اجتماعی نوشت: «خرید گسترده نفت و گاز ما. در غیر این صورت، تمام مسیر تعرفهها خواهد بود!» پس از انتخاب مجدد او، اورزولا فن در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، از این ایده حمایت کرد و گفت: «چرا گاز روسیه را با LNG آمریکایی جایگزین نکنیم؟»
اما بدنه اجرایی اتحادیه اروپا خریدار گاز نیست و بر اساس گفتههای مقامات و تحلیلگران، نمیتواند کاری بیش از اعلام علاقه شرکتهای اروپایی به LNG آمریکایی انجام دهد. این بلوک در سال ۲۰۲۲ متعهد شد LNG بیشتری از آمریکا خریداری کند. با این حال، مقامات میگویند برنامهای برای بهروزرسانی این تعهد در آینده نزدیک وجود ندارد.
یکی از مقامات اتحادیه اروپا گفت: «برای تحقق این امر، چه شرایطی باید فراهم کنیم؟ ما قصد نداریم همه چیز را در تاریخ ۲۱ ژانویه بازنگری کنیم.»
مشکل اساسی، ناتوانی اتحادیه اروپا در کنار گذاشتن سوختهای فسیلی ارزانتر روسیه است. سال گذشته، شرکتهای اروپایی رکورد واردات LNG از روسیه را شکستند. مایک سامرز، مدیر اجرایی مؤسسه نفت آمریکا، بزرگترین گروه لابیگری نفت و گاز در ایالات متحده، گفت: «این LNG باید از آمریکا تأمین شود.»
با توجه به نگرانی از کاهش عرضه پس از آنکه مسکو بهتدریج انتقال گاز از طریق خطوط لوله به اروپا را متوقف کرد، اتحادیه اروپا از ممنوعیت LNG روسیه، همانطور که با زغالسنگ این کشور انجام داد، خودداری کرده است. همچنین، برخلاف نفت روسیه که برای آن سقف قیمتی تعیین شد، چنین محدودیتی برای LNG روسیه که از طریق کشتی حمل میشود، اعمال نکرده است.
در عوض، این بلوک یک هدف کلی تعیین کرده تا تا سال ۲۰۲۷ بهطور کامل از تمام سوختهای فسیلی روسیه بینیاز شود و به دولتها اجازه داده صادرکنندگان روسی را از استفاده از زیرساختهای گازی اتحادیه اروپا منع کنند. برخی وزرا از این اقدام انتقاد کرده و گفتهاند که این کافی نیست تا آنها بتوانند شرکتها را مجبور به لغو قراردادهای موجود کنند.
ممکن است LNG در دور جدیدی از تحریمها گنجانده شود، اما این اقدام نیاز به تأیید یکپارچه هر ۲۷ کشور عضو اتحادیه اروپا دارد، در حالی که احتمال میرود مجارستان و اسلواکی با آن مخالفت کنند. دولت جو بایدن، رئیسجمهور آمریکا، در این ماه دو تأسیسات کوچکتر LNG روسیه را به فهرست تحریمهای آمریکا اضافه کرد، اما از قرار دادن “یامال” – یک پایانه بزرگ تأمینکننده اروپا و سایر نقاط جهان – در این فهرست خودداری کرده است.
تاتیانا میترووا، تحلیلگر مرکز سیاست جهانی انرژی، گفت که یک اقدام «بسیار منطقی» برای دولت ترامپ میتواند اعمال تحریمهای سختگیرانهتر بر یامال باشد، با توجه به اینکه رئیسجمهور منتخب آمریکا به دنبال افزایش صادرات LNG آمریکایی به اروپا است. صنعت گاز آمریکا اطمینان دارد که ظرفیت مازاد کافی برای جایگزینی LNG روسیه در ترکیب انرژی اروپا را دارد.
طبق گزارش S&P Global Commodity Insights، حدود ۱۰.۳ میلیون تن LNG برای اروپا از تأسیسات در حال ساخت آمریکا قرارداد بسته شده است. همچنین، ۹.۵ میلیون تن دیگر نیز برای خریدارانی از جمله اروپا در دسترس است. این مقادیر از ۱۷ میلیون تن LNG روسیه که اتحادیه اروپا سال گذشته وارد کرده بود، بیشتر است و طبق پیشبینی S&P، این حجم تا پیش از سال ۲۰۲۹ بهصورت کامل وارد مدار خواهد شد. ترامپ وعده داده که یکی از نخستین اقداماتش در دفتر ریاستجمهوری، لغو توقف ظرفیت جدید صادرات LNG است که توسط دولت قبلی اعمال شده بود.
اتحادیه اروپا همچنین ظرفیت واردات بیشتر از پایانههای بازگازسازی را دارد؛ این پایانهها LNG حملشده را دوباره به گاز تبدیل میکنند.
مسئله حساسیت به قیمت، چالشی بزرگ محسوب میشود. در حالی که اتحادیه اروپا در تلاش است تا ترامپ را آرام کند، همزمان با مشکل حمایت از صنایع خود و کاهش قیمت بالای انرژی دستوپنجه نرم میکند؛ بهویژه در آلمان، بزرگترین اقتصاد اروپا.
قیمت گاز در اتحادیه اروپا تقریباً بیش از سه برابر قیمت آن در آمریکا است و به شکل سرسختانهای همچنان بیش از دو برابر سطح قبل از تهاجم گسترده روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ باقی مانده است. یکی از مقامات ارشد اتحادیه اروپا گفت: «مسئله قیمت، موضوعی حساس و تعیینکننده است.»
اناتول فیگین، مدیر ارشد تجاری شرکت LNG چنیر انرژی مستقر در هیوستون، به فایننشال تایمز گفت که تصمیمات تجاری و سیگنالهای قیمتی هستند که جریان LNG آمریکا به اروپا را تعیین میکنند، نه دستورالعملهای دولتی. او افزود: «آمریکا بسیار متفاوت از قطر و دیگر نقاط جهان است. هیچ تراکنش مستقیم دولت به دولت وجود ندارد.»فیگین پیشنهاد کرد که یکی از راههای دخالت بروکسل یا سایر دولتهای اتحادیه اروپا میتواند ایجاد یک ذخیره استراتژیک LNG باشد که شامل محمولههای آمریکایی نیز بشود.
طبق پیشبینیهای آژانس بینالمللی انرژی، تقاضای گاز طبیعی در اتحادیه اروپا تا سال ۲۰۳۰ نسبت به سطوح سال ۲۰۲۳ ممکن است تا ۲۵ درصد کاهش یابد، در حالی که کشورهایی مانند قطر و کانادا نیز قرار است تولید بیشتری وارد بازار کنند.
مایکل استاپارد، مدیر استراتژی جهانی گاز در S&P Global Commodity Insights، گفت: «ما در آغاز یک موج جدید عرضه LNG قرار داریم. هر سال که میگذرد، اروپا راحتتر میتواند جایگزینهایی برای LNG روسیه پیدا کند، بهویژه از سال ۲۰۲۶ به بعد.»
Why Europe will struggle to buy more US gas
Alice Hancock in Brussels, Jamie Smyth in New York and Shotaro Tani in London