متن کامل مقاله
۲۹ ژوئیه ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۰۰ قبلازظهر به وقت شرق آمریکا
چین قصد دارد جایگاه آمریکا را به عنوان برترین قدرت فضایی جهان به دست آورد و با سرعت بالایی در حال کم کردن این فاصله است؛ بهویژه در حوزه ماهوارهها، موضوعی که به پکن امکان میدهد شبکههای رقیب را مختل کند و توان نظامی آمریکا را کاهش دهد.
به گفته تحلیلگران، در میان پیشرفتهای دیگر، پکن در ارتقای سیستم ناوبری رقیب GPS خود و همچنین توانمندیهای «سنجش از دور» (استفاده از فناوری ماهوارهای برای ثبت دادهها از سطح زمین) گامهای بزرگی برداشته است.
این سیستمها به چین امکان میدهند اطلاعات جمعآوری کند و عملیات نظامی را انجام دهد که این کار با دقت بالاتری صورت میگیرد و در نهایت توانایی واشنگتن را در نمایش قدرت تضعیف میکند. Pentagon از تواناییهای رو به رشد چین ابراز نگرانی کرده است، در حالی که State Department شرکتهای چینی را متهم کرده است که تصاویر ماهوارهای در اختیار ایران قرار میدهند تا بتواند نیروهای آمریکایی را در خاورمیانه هدف بگیرد.
کلیتون سوپ (Clayton Swope)، پژوهشگر ارشد در اندیشکده Center for Strategic and International Studies در واشنگتن گفت: «پکن فضا را عرصهای برای رقابت ژئوپلیتیکی میداند که در آن آمریکا رقیب اصلی است. چین اکنون میتواند بسیاری از کارهایی را که آمریکا از فضا انجام میدهد، خودش هم انجام دهد.»
چین پرتاب تجهیزات غیرنظامی و نظامی به مدار زمین را سریعتر کرده است؛ پیشرفتهای فناوری و منظومههای ماهوارهای رو به رشد این کشور به پکن کمک میکنند رویدادهای روی زمین را به شکل لحظهای و با جزئیاتی بیشتر از هر زمان دیگر رصد کند.
پیشرفتهای چین باعث شده مقامات واشنگتن خواستار جلوگیری از تلاش پکن برای گرفتن جایگاه آمریکا به عنوان قدرت برتر فضایی شوند.
کمیسیون U.S.-China Economic and Security Review Commission در تازهترین گزارش سالانه خود به کنگره گفت چین «مجموعه رو به رشدی از توانمندیهای مبتنی بر فضا در اختیار دارد که توانایی آن را برای هماهنگی عملیاتهای خود و همچنین نظارت مداوم و هدفگیری نیروهای آمریکایی تقویت کرده است.»
برترین عملکردها
به گفته تحلیلگران غربی، دستاوردهای چین در زمینه سنجش از دور ناشی از تحقیقات پیشرو در سطح جهانی در حوزه حسگرها و فناوریهای موقعیتیابی ماهوارهای است.
در گزارش سال ۲۰۲۴ به رهبری CSIS درباره ماهوارههای تجاری سنجش از دور، سیستمهای چینی در ۵ دسته از ۱۱ دسته فناوری بهترین عملکرد را داشتند. سیستمهای آمریکایی در ۴ دسته اول شدند.
شرکت مشاورهای آمریکایی OTH Intelligence Group در گزارشی در سال ۲۰۲۴ به یک کمیسیون کنگره گفت پیشرفتهای پکن احتمالاً به ارتش این کشور اجازه میدهد با برد بیشتر و دقت بالاتری نیروهای آمریکایی را رصد کرده و با موفقیت بیشتری به آنها حمله کند.
به گفته U.S. Space Force، ارتش چین که در سال ۲۰۲۴ نیروی فضایی اختصاصی خود را راهاندازی کرد، به بیش از ۵۱۰ ماهواره مجهز به فناوریهای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی دسترسی دارد که توانایی پکن را برای ردیابی تحرکات نیروهای آمریکایی، از جمله ناوهای هواپیمابر و سایر تجهیزات، تقویت میکند.
Pentagon در دسامبر در تازهترین گزارش سالانه خود درباره ارتش چین گفت توانمندیهای رو به پیشرفت و تعداد فزاینده ماهوارههای اطلاعاتی، نظارتی و شناسایی چین «توانایی این کشور را برای نظارت بر فعالیتها و تجهیزات نظامی آمریکا و متحدانش در سراسر اقیانوس آرام افزایش داده و از زنجیرههای نابودی دوربرد (فرایند شناسایی، حمله و انهدام اهداف) پشتیبانی هدفگیری ارائه میدهد.»
کارشناسان میگویند این ماهوارههای جدید تصاویری با وضوح بالاتر ارائه میدهند که چین میتواند از آنها برای شناسایی و ردیابی مؤثرتر نیروهای آمریکایی در آسیا استفاده کند؛ این رصد حتی میتواند شامل اهداف نسبتاً کوچکی مثل هواپیماهای جنگی، حتی آنهایی که رادارگریز هستند، بشود.
چنین تصاویری را میتوان با استفاده از هوش مصنوعی تجزیهوتحلیل کرد تا اطلاعات نظامی بهموقع، از جمله برای هدفگیری واحدهای دشمن، به دست آید.
استارتاپ تجاری هوش مصنوعی چینی MizarVision در شبکههای اجتماعی تحلیلهای خود از آرایش نظامی آمریکا را بر اساس تصاویر ماهوارهای منتشر میکند که شامل تحرکات ناوهای هواپیمابر و بمبافکنهای آمریکایی میشود. State Department در ماه مه MizarVision را به ادعای «ارائه تصاویر ماهوارهای که حملات نظامی ایران به نیروهای آمریکایی در خاورمیانه را ممکن میسازد» تحریم کرد.
سوپ از CSIS گفت: «جنگ در ایران نشان میدهد چگونه میتوان قدرت فضایی نظامی را به عنوان یک سرویس، از جمله از کشورهای ثالث، خریداری کرد.»
به گزارش رسانههای دولتی، پژوهشگران چینی اخیراً به دستاوردهای چشمگیری در فناوری ارتباطات لیزری دست یافتهاند و توانستهاند انتقال داده دوطرفه بین ماهواره و ایستگاه زمینی را با سرعت ۱ گیگابیت بر ثانیه در فاصلهای بیش از ۴۰ هزار کیلومتر (حدود ۲۴ هزار و ۸۰۰ مایل) انجام دهند. این قابلیتها میتواند راه را برای نظارت ماهوارهای تقریباً آنی باز کند.
Pentagon در گزارش دسامبر خود اعلام کرد از چنین فناوریای میتوان برای مقاصد نظامی استفاده کرد. به گفته Pentagon، پکن همچنین در حال ساخت منظومههای بزرگی از ماهوارههای ارتباطی کوچکتر و ارزانتر در مدار پایینی زمین (Low Earth Orbit) است تا شبکههای خود را مقاومتر و در پشتیبانی از حملات نظامی توانمندتر کند.
رقابت با GPS و آمریکا
سیستم BeiDou که معادل سیستم موقعیتیابی جهانی (Global Positioning System) متعلق به دولت آمریکاست، خدمات موقعیتیابی، ناوبری و پیامرسانی جهانی ارائه میدهد که توانایی ارتش چین را برای اجرای عملیاتهای بزرگ و حملات دقیق در فواصل دور ارتقا میدهد.
برخی کارشناسان میگویند BeiDou بسته به موقعیت مکانی و شرایط آبوهوایی میتواند دادههایی با دقتی قابل مقایسه با GPS یا حتی بهتر از آن ارائه کند. BeiDou با ۵۶ ماهواره مستقر در سه نوع مدار، انعطافپذیری و دوام بیشتری نسبت به GPS دارد که به ۳۱ ماهواره در مدار میانی زمین متکی است.
در گزارش OTH آمده است که پیشرفتهای BeiDou «به نیروهای چینی اجازه میدهد تا با برد بیشتر و دقت بالاتری به نیروهای آمریکایی حمله کنند.»
سازمان U.S. Space Force هشدار داده است که چین در حال توسعه «توانمندیهای پادفضا» (counterspace capabilities) نیز هست که میتوان از آنها به عنوان سلاحهای تهاجمی برای از کار انداختن یا جابهجایی ماهوارههای دشمن استفاده کرد؛ ارتش چین همچنین تسلیحات لیزری زمینپایهای در اختیار دارد که میتوانند حسگرهای ماهوارهها را موقتاً کور کرده یا برای همیشه خراب کنند.
آژانس Defense Intelligence Agency آمریکا ارزیابی کرده است که چین احتمالاً قصد دارد تسلیحات ضدماهوارهای مستقر کند که قادرند به اهدافی تا ارتفاع ۳۶ هزار کیلومتر (حدود ۲۲ هزار و ۳۲۰ مایل) ضربه بزنند.
Copyright ©2026 Dow Jones & Company, Inc. All Rights Reserved. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8
این گزارش در نسخه چاپی ۱ اوت ۲۰۲۶ با عنوان «ماهوارههای پکن شکاف بزرگ فناوری را پر میکنند» منتشر شده است.
چون هان وونگ (Chun Han Wong) اخبار سیاست و سیاست خارجی چین را برای The Wall Street Journal پوشش میدهد. او از سال ۲۰۱۴ به عنوان خبرنگار متمرکز بر چین در این روزنامه، مطالب گستردهای درباره سیاست نخبگان، اصول و نظریات حزب کمونیست، حقوق بشر و کارگران و همچنین امور دفاعی و دیپلماتیک نوشته است.
چون هان در سال ۲۰۲۱ عضو تیمی از خبرنگاران این روزنامه بود که به خاطر پوشش چرخش چین به سوی استبداد تحت رهبری شی جینپینگ (Xi Jinping) به مرحله نهایی جایزه Pulitzer Prize راه یافتند. کتاب او درباره رهبری شی با عنوان «حزب تکنفره: خیزش شی جینپینگ و آینده ابرقدرتی چین» توسط انتشارات Avid Reader Press در مه ۲۰۲۳ منتشر شد.
چون هان، فارغالتحصیل London School of Economics، فعالیت خبری خود را در سال ۲۰۱۰ برای این روزنامه و Dow Jones Newswires آغاز کرد و در ابتدا به پوشش اخبار سیاسی و تجاری سنگاپور، کامبوج و منطقه گستردهتر جنوب شرقی آسیا پرداخت.
اشلی کای (Ashley Cai) خبرنگار بخش گرافیک The Wall Street Journal با تخصص در تحلیل و مصورسازی دادهها است. اشلی ابتدا در تابستان ۲۰۲۴ به عنوان کارآموز به این روزنامه پیوست و همچنین در New York Times، Los Angeles Times و Pudding کار کرده است. او فارغالتحصیل Brown University و Rhode Island School of Design است؛ جایی که برای Brown Daily Herald گزارش مینوشت و در رشتههای علوم کامپیوتر، سیاست عمومی و طراحی گرافیک تحصیل کرد.