متن کامل مقاله
این یافته همزمان با بررسی احتمال کمک چین در ردیابی ناوهای جنگی آمریکا، تنشهای میان دو کشور را پیش از دیدار ترامپ و شی افزایش میدهد
بهروزرسانی شده در ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۹:۵۷ شب به وقت شرق آمریکا
به گفته مقامات آمریکایی آگاه از جزئیات این حادثه، پیش از آنکه Iran در ماه ژوئیه حملهای انجام دهد که منجر به کشته شدن سه نظامی آمریکایی شد، تهران تصاویر ماهوارهای با کیفیت بالا از پایگاه اردن را از نهادهای چینی دریافت کرده بود.
به گفته این مقامات، این موضوع واضحترین مدرک تاکنون است که نشان میدهد حمایت چین از ایران در طول جنگ، پیامدهای مرگباری برای نیروهای آمریکایی داشته است. آنها میگویند آمریکا ارتباط این تصاویر با حمله مذکور را تایید کرده است.
مقامات آمریکایی از اعلام نام نهادهای چینی که تصاویر را در اختیار ایران گذاشتهاند خودداری کردند و مدعی دخالت مستقیم پکن نشدند. تهران این تصاویر را هم قبل و هم بعد از حمله تهیه کرده بود.
اما این یافته میتواند تنشهای آمریکا و چین را پیش از دیدار برنامهریزیشده بین دونالد ترامپ (Donald Trump) و شی جینپینگ (Xi Jinping) رهبر چین در ۲۴ سپتامبر بیشتر کند؛ آن هم پس از ماهها نارضایتی واشنگتن از بیتوجهی پکن به هشدارهای آمریکا درباره ارائه تصاویر توسط شرکتهای چینی به ایران.
به گفته مقامات آمریکایی، مسئولان ارشد این کشور موضوع تصاویر مربوط به حمله ۱۷ ژوئیه را با همتایان چینی خود مطرح کردند، اما طرف چینی آن را رد کرد و خواستار مدرک شد. مقامات میگویند چین بارها نگرانیهای واشنگتن را بیاساس دانسته و منکر فعالیت چنین شرکتهایی شده است.
سفارت چین در واشنگتن به این ادعاهای مشخص آمریکا پاسخ نداد. لیو چانگ (Liu Chang)، سخنگوی سفارت گفت منتقدانِ بینامونشان با سوءاستفاده از این درگیری، «بهطور مغرضانه اتهامزنی میکنند و چهره دیگر کشورها را تخریب میکنند». او همچنین گفت همکاری چین با ایران مطابق با قوانین بینالمللی است.
در حمله ۱۷ ژوئیه، موشکهای بالستیک ایران به یک محوطه مسکونی اصابت کردند در پایگاه هوایی Muwaffaq Salti در شمال شرقی اردن؛ جایی که نیروهای آمریکایی در آن مستقر بودند و خوابیده بودند. سه سرباز کشته شدند و چهار نفر دیگر زخمی شده و برای درمان انتقال یافتند. به گفته دیگر مقامات آمریکایی، ایران هواپیماهای باسرنشین و بدون سرنشین مستقر در پایگاه را نیز هدف قرار داده بود.
این حمله یکی از سه حمله موشکی جداگانه به این پایگاه ظرف ۲۴ ساعت بود و شدت درگیریها را به طور چشمگیری افزایش داد. این حمله به نخستین تلفات جانی آمریکا پس از آتشبس ماه آوریل تبدیل شد و نشان داد که محافظت از نیروهای آمریکایی، حتی در تأسیساتی با تدابیر دفاعی سنگین، چقدر دشوار است. این ماجرا همچنین زنگ خطر را درباره افزایش توانایی ایران در هدف قرار دادن مقاصد آمریکایی به صدا درآورد.
به گفته مقامات، این حملات پس از آن رخ داد که مقامات ارشد دولت ترامپ ماهها به همتایان چینی خود هشدار میدادند شرکتهای چینی در حال ارائه تصاویر ماهوارهای هستند که ایران میتواند استفاده کند تا نیروها و تجهیزات آمریکا در منطقه را هدف بگیرد. دولت ترامپ در ماه مه چند شرکت چینی را تحریم کرد و گفت ارائه تصاویر ماهوارهای به ایران «جان نیروهای آمریکایی و متحدانش را به خطر میاندازد».
ظرف سه روز پس از حمله ژوئیه، ایران تصاویری با کیفیت بالا منتشر کرد که خسارت به سه بخش مجزای پایگاه را نشان میداد. تصاویر ماهوارهای عمومی با کیفیت پایینتر که توسط The Wall Street Journal بررسی شد، نشان داد بیش از ۲۰ ساختمان در سه بخش این پایگاه آسیب دیدهاند.
ترامپ به تیم خود گفته است که حفظ روابط خوب با چین و بهویژه شخص شی، برای او یک اولویت است. مقامات ارشد آمریکا نیز تلاش کردهاند از رویارویی علنی با پکن خودداری کنند تا مبادا برنامههای این نشست تحتالشعاع قرار گیرد یا لغو شود. یکی از مقامات White House بدون پرداختن به این یافتهها گفت هیچ کمکی که ایران از خارج دریافت کرده، تواناییاش را برای حمله به آمریکا بیشتر نکرده است.
در ظاهر، مقامات ارشد دولت ترامپ تأثیر هرگونه کمک چین به ایران را کماهمیت جلوه دادهاند. چند روز پس از حمله ۱۷ ژوئیه، مارکو روبیو (Marco Rubio) وزیر امور خارجه آمریکا با وانگ یی (Wang Yi) وزیر امور خارجه چین دیدار کرد. وقتی بعد از جلسه از او پرسیدند آیا چینیها اطلاعات هدفگیری به ایران میدهند، او از پاسخ مستقیم طفره رفت و گفت: «هیچیک از کارهای چین مسیر این درگیری را تغییر نداده است».
در روزهای ابتدایی جنگ، حملات آمریکا به رادارها، ماهوارهها و سایر تجهیزات ایران، دید این کشور را در میدان نبرد ضعیف کرده بود. ایران اغلب نقاطی با اهمیت نظامی کمتر را هدف قرار میداد که تأسیسات مهمی در آنها نبود؛ موضوعی که نشان میداد ایران دید دقیقی از پایگاههای آمریکا ندارد.
با این حال، به گفته مقامات، دقت هدفگیریها در طول تابستان بهتر شد.
جیم لَمسون (Jim Lamson)، تحلیلگر سابق CIA که در حوزه تسلیحات و امور نظامی ایران تخصص دارد، میگوید تصاویر جدید و با کیفیت بالا از منابع چینی میتوانند تغییرات اخیر در پایگاه را نشان دهند و به ایران کمک کنند تا «مؤثرترین اهداف را در زمان مناسب انتخاب کند». تصاویر پس از حمله نیز میتواند به ایران کمک کند تا میزان اثرگذاری حملات را بسنجد و درباره تکرار یا محل حمله بعدی تصمیم بگیرد.
تحلیلگران و مقامات سابق میگویند این تصاویر احتمالاً یکی از چندین مسیر اطلاعاتی بوده که ایران از آنها استفاده کرده است. به گفته مقامات آمریکایی، ارتش ایران علاوه بر ماهوارههای اختصاصی و منابع انسانی خود، از اطلاعات و تصاویر ارسالی روسیه نیز کمک میگیرد.
این تصاویر بخشی از جریان گستردهتر فناوری و دادههای چینی است که ایران از آنها استفاده میکند؛ از جمله خدمات ناوبری و قطعات بهکاررفته در پهپادها و موشکها. لَمسون میگوید در مجموع، این موارد در ارتقای توانایی حملات دوربرد ایران «بسیار چشمگیر به نظر میرسد».
مقامات میگویند بر خلاف برخی دیگر از منابع اطلاعاتی در دسترس ایران، فناوری و تصاویر چینی بخشهایی هستند که واشنگتن میتواند با تحریم و فشار بر پکن، دسترسی به آنها را مختل کند.
به گفته منابع آگاه، مقامات آمریکایی همچنین نگراناند که چین ممکن است به ایران در ردیابی ناوهای جنگی آمریکا نیز کمک کند. در روزهای اخیر، ایران موشکهای بالستیک را به سمت یک ناو هواپیمابر آمریکایی و دیگر شناورهای جنگی شلیک کرد. اگرچه Central Command اعلام کرد همه حملات دفع شدهاند، مقامات برخی از آنها را خطرات بسیار جدی و نزدیک توصیف کرده و گفتند به نظر میرسد توانایی ایران در هدف قرار دادن کشتیهای در حال حرکت بهتر شده است.
مقامات و تحلیلگران آمریکایی میگویند صنعت ماهوارهای چین مرز میان شرکتهای تجاری و دولتی را کمرنگ کرده است؛ زیرا حتی شرکتهای به ظاهر خصوصی هم زیر نظارت گسترده دولت فعالیت میکنند و بسیاری از آنها با دولت یا حزب کمونیست چین در ارتباط هستند.
در ماه مه، دولت ترامپ سه شرکت چینی شامل MizarVision، Earth Eye و Chang Guang را تحریم کرد؛ شرکتهایی که به گفته واشنگتن، تصاویری را ارائه، جمعآوری یا منتشر میکردند که ایران میتوانست از آنها برای هدف قرار دادن نیروهای آمریکایی استفاده کند. مقامات State Department سال گذشته متهم کردند که Chang Guang با ارائه تصاویر ماهوارهای، مستقیماً از حملات حوثیهای یمن حمایت کرده و این اقدام را «غیرقابل قبول» خواندند.
به گفته مقامات کنگره، دولت در هفتههای اخیر اعضای کمیتههای اطلاعاتی را در جریان حمایتهای روسیه و چین از ایران قرار داده است.