متن کامل مقاله
۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶، ساعت ۱۲:۳۴ بعدازظهر به وقت شرق آمریکا
مقامات آمریکایی و خاورمیانهای مطلع گفتند که ایران با استفاده از قطعات ذخیرهشده و در تاسیسات زیرزمینی، تولید موشکهای بالستیک خود را از سر گرفته است؛ موضوعی که دستاورد بزرگی را که آمریکا و اسرائیل در جنگ به آن میبالیدند، کماثر میکند.
برخی از این مقامات گفتند با وجود حملات سنگین به پایگاههای موشکی و تاسیسات صنعتی ایران در مراحل اولیه جنگ، این کشور مشغول مونتاژ موشکهای سوخت مایع (که باید درست پیش از پرتاب سوختگیری شوند) و همچنین موشکهای سوخت جامد (که میتوان آنها را آماده شلیک نگهداری کرد) بوده است.
این مقامات گفتند اطلاعات دریافتی نشاندهنده فعالیت در چند سایت زیرزمینی، از جمله تاسیسات موشکی خجیر (Khojir) در جنوب شرقی ایران است. آنها گفتند ایران همچنین تلاش میکند مکانهای مونتاژ زیرزمینی جدیدی بسازد تا دوباره هدف حمله قرار نگیرد.
مقامات آمریکایی و منطقهای گفتند تاکنون، ایران بیشتر مشغول مونتاژ موشکهای جدید از قطعات موجود است و این کار را در مقادیری محدودتر از پیش از جنگ انجام میدهد. آمریکا و اسرائیل به تعدادی از تاسیسات صنعتی لازم برای تولید قطعات و خود موشکها آسیب زدهاند، و محاصره دریایی هم واردات قطعات و مواد اولیه سوخت جامد را دشوار کرده است.
ازسرگیری تولید نشان میدهد برچیدن کامل برنامه موشکی تهران تا چه اندازه دشوار است؛ هدفی که آمریکا و اسرائیل با آغاز جنگ در ۲۸ فوریه دنبال میکردند. این اقدام همچنین توانایی ایران را برای دوام آوردن در یک جنگ فرسایشی افزایش میدهد؛ جنگی که در آن ذخایر موشکی ایران در برابر ذخایر روبهکاهش موشکهای رهگیر آمریکا و کشورهای حوزه خلیج فارس قرار گرفته است.
تال اینبار (Tal Inbar)، تحلیلگر ارشد اندیشکده آمریکایی Missile Defense Advocacy Alliance، گفت: «وقتی تاسیسات بمباران نمیشوند، میتوانید زیرساختهای آسیبدیده را جایگزین کنید، قطعات جدید را از کشورهای دیگر بخرید و در تاسیسات ذخیره کنید. باید خیلی سادهلوح باشید که فکر کنید ایران تواناییهای تولید موشک خود را بازسازی نمیکند.»
دفتر نخستوزیر اسرائیل به درخواست اظهارنظر پاسخ نداد.
یکی از مقامات کاخ سفید مستقیماً به این پرسش پاسخ نداد که آیا تهران تولید موشکهای بالستیک را از سر گرفته یا خیر، اما گفت تاسیسات هستهای ایران نابود شده و نیروهای نظامی آن به شدت تضعیف شدهاند. این مقام گفت: «ایران اکنون ضعیفتر از هر زمان دیگری است و پرزیدنت ترامپ هرگز اجازه نخواهد داد ایران به سلاح هستهای دست یابد.»
شان پارنل (Sean Parnell)، سخنگوی ارشد Pentagon، گفت آمریکا «تا ۹۰ درصد از پایگاههای صنعتی پهپادی، موشک بالستیک و دریایی ایران را نابود کرده» و توانایی ایران برای پرتاب موشک و پهپاد را «بهطور چشمگیری کاهش داده است».
آمریکا و اسرائیل در اوایل جنگ با هزاران حمله به سایتهای تولیدی، انبارها، موشکها و پرتابگرها، برنامه موشکی ایران را به شدت تضعیف کردند. اما ایران با این باور که آتشبس احتمالاً دوام نخواهد آورد، از دوره آرامش در این تابستان برای بازسازی توانمندیهای نظامی خود استفاده کرده است.
یک مقام آمریکایی گفت احتمالاً ایران پس از امضای توافق مقدماتی با ترامپ در اواسط ژوئن برای بازگشایی تنگه هرمز و شروع گفتگوها جهت پایان دادن به جنگ، تولید با نرخ پایین را از سر گرفته است. این مقام گفت ارزیابیها نشان میداد تهران توانایی مونتاژ حداقل چند صد موشک از قطعات موجود خود را دارد.
جیم لَمسون (Jim Lamson)، پژوهشگر مهمان در King’s College London و تحلیلگر پیشین CIA که در حوزه ارتش ایران تخصص دارد، گفت پیش از جنگ، ایران قطعاتی از جمله کلاهکهای جنگی آماده، بدنه موشک، و سامانههای هدایت و کنترل را ذخیره کرده بود.
او به عکسها و ویدیوهای قدیمیتری اشاره کرد که ایران منتشر کرده و نشان میدهد بسیاری از این قطعات در کنار دیوارهای تاسیسات زیرزمینی چیده شدهاند. تعداد موشکهای جدیدی که ایران میتواند بسازد، به حجم این ذخایر و تعداد تاسیسات زیرزمینی فعال بستگی دارد.
لمسون گفت: «شاید صحبت از صدها موشک یا حتی هزاران موشک باشد.»
ایران در طول جنگ ذخایر موشکهای آماده خود را مصرف کرد و همین موضوع باعث شد حجم حملاتش کاهش یابد، اما هنوز ظرفیت بالایی دارد. اینبار ارزیابی کرد که ایران هنوز هزاران موشک بالستیک در زرادخانه خود دارد.
ایران همچنان به شلیک موشک به پایگاههای آمریکا در سراسر خاورمیانه ادامه میدهد و تنوع زرادخانه خود را به نمایش میگذارد. برخی از موشکهای استفادهشده، مانند موشک خیبرشکن (Kheibar Shekan)، متحرک، دقیق و با هزینه تولید نسبتاً پایین هستند.
روز چهارشنبه، ایران رگبار سنگینی از موشکها را به سمت یک پایگاه هوایی در اردن که میزبان نیروهای آمریکایی است، شلیک کرد. ویدیوها نشان داد که این موشکها کلاهکهای خوشهای داشتند؛ نوعی موشک که پیشتر در جنگ بارها به سمت اسرائیل شلیک شده بود تا سامانههای پدافند هوایی را به چالش بکشد.
پیت هگست (Pete Hegseth)، وزیر دفاع آمریکا، در ماه آوریل گفت برنامه موشکی ایران «از نظر عملیاتی نابود شده» و این کشور ابزار ساخت موشکهای جدید را ندارد.
هگست گفت: «شما در حال بیرون کشیدن پرتابگرها و موشکهای باقیمانده خود هستید بدون اینکه بتوانید آنها را جایگزین کنید. شما هیچ صنعت دفاعی ندارید و نمیتوانید توانمندیهای تهاجمی یا دفاعی خود را دوباره تامین کنید.»
مقامات عرب و اسرائیلی خود را برای ادامه درگیریها و احتمال تشدید تنش از سوی ایران همزمان با تنگتر شدن فشار اقتصادی آمریکا آماده میکنند. در روزهای اخیر، ایران رشته حملاتی را علیه ناوهای جنگی آمریکا انجام داده که به جاهای خطرناکی کشیده شد، هرچند هیچکدام هدف قرار نگرفتند.
روزنامه The Wall Street Journal گزارش داده است که تصاویر ماهوارهای نشان میدهد ایران در حال بازسازی همهچیز، از پلها و جادهها گرفته تا سایتهای تولیدی است؛ آن هم با سرعتی که مقامات اسرائیلی را نگران کرده است. ایران ورودیهای تونل پایگاههای موشکی را که در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل مسدود شده بودند، دوباره باز کرده است. طبق ارزیابیهای ارتش اسرائیل، سلاحهای ذخیرهشده در این سایتهای زیرزمینی احتمالاً به خوبی حفظ شدهاند.
مقامات عرب گفتند چالشهای پیش روی بازگشت به تولید تمامعیار موشک شامل آسیب به تاسیسات شیمیایی لازم برای تولید پیشرانههای مایع و میکسرهای صنعتی برای تولید سوخت جامد است.
ایران به دلیل نداشتن یک نیروی هوایی مدرن، برنامه موشکی خود را در دهه ۱۹۸۰ و در جریان جنگ با عراق راهاندازی کرد و به مرور زمان برای بازدارندگی در برابر دشمنانش به این سلاحها تکیه بیشتری کرده است.
تهران توانایی خود را در بازسازی برنامه موشکی پس از جنگ ۱۲ روزه با اسرائیل در ژوئن ۲۰۲۵ نشان داد. با وجود اینکه اسرائیل در حملات خود برنامه موشکی را هدف قرار داد، ایران توانست سریعتر از حد انتظار ذخایرش را بازسازی کند؛ امری که باعث شد اسرائیل پیش از پایان سال هشدار دهد ممکن است به حملات بیشتری علیه ایران نیاز باشد.
نیکول گراژوسکی (Nicole Grajewski)، کارشناس استراتژی ایران در Sciences Po در پاریس، گفت: «میتوانید برای نابودی تاسیسات یا خود موشکها تلاش کنید، اما ظرفیت بازسازی این برنامه در واقع سریعتر از برنامه هستهای است و بسیار هم پراکنده است. دلیل اینکه ایران چنین زیرساخت موشکی پیچیدهای ایجاد کرد این بود که نگران همین اتفاقات بود.»
Copyright ©2026 Dow Jones & Company, Inc. All Rights Reserved. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8
عنات پلید (Anat Peled) خبرنگار The Wall Street Journal است که رویدادهای اسرائیل و سرزمینهای فلسطینی را با تمرکز بر امنیت، سیاست و جامعه پوشش میدهد. او در پوشش خبری این روزنامه از حمله سال ۲۰۲۳ به رهبری حماس به اسرائیل و جنگ در غزه مشارکت داشت؛ دورهای که در آن روزها را در سردخانهها سپری کرد، همراه با گروگانهای اسرائیلی برای دیدار با مقامات ارشد به دوحه و لاهه پرواز کرد و با کودکان مجروح فلسطینی در مرز غزه مصاحبه کرد. او درباره گزارشهای خود در تلویزیون، از جمله در برنامه «Amanpour & Company» که به بررسی گزارش تحقیقی او درباره شکست اطلاعاتی اسرائیل در ۷ اکتبر اختصاص داشت، گفتگو کرده است.
عنات دارای مدرک کارشناسی ارشد در تاریخ مدرن اروپا از Oxford University (به عنوان دانشجوی بورسیه Rhodes) و مدرک کارشناسی در رشته تاریخ از Stanford University است.
سمر سعید (Summer Said) خبرنگار دفتر خاورمیانه The Wall Street Journal است که حوزه انرژی و عربستان سعودی را پوشش میدهد. گزارشهای او اغلب به ارتباط بین نفت و ژئوپلیتیک منطقه میپردازد. او همچنین چندین گزارش تحقیقی سیاسی و اقتصادی درباره عربستان سعودی نوشته است. او دو دهه است که اخبار خاورمیانه را از بیش از ۱۰ کشور پوشش میدهد.
سمر در سال ۲۰۰۹ به این روزنامه پیوست تا از دبی به پوشش اخبار خلیج فارس بپردازد. او بعدها برای پوشش اخبار سیاسی، انرژی و اقتصادی به عربستان سعودی نقل مکان کرد و سپس در سال ۲۰۱۲ برای موقعیت شغلی فعلی خود به دبی بازگشت. سمر اهل مصر است و کار خود را به عنوان خبرنگار سیاسی با پوشش گروههای اسلامگرا و حقوق بشر آغاز کرد و دارای مدرک کارشناسی ادبیات انگلیسی و هنر از Cairo University است.
مایکل آر. گوردون (Michael R. Gordon) خبرنگار حوزه امنیت ملی در The Wall Street Journal است. او هفت جنگ را پوشش داده و درباره وزارت امور خارجه آمریکا و Pentagon گزارش تهیه کرده است. او نویسنده کتاب «Degrade and Destroy: the Inside Story of the War Against the Islamic State, from Barack Obama to Donald Trump» است. او همچنین همراه با سپهبد فقید برنارد ای. ترینور (Bernard E. Trainor)، سه کتاب مرجع درباره تاریخ جنگهای آمریکا در عراق تالیف کرده است: «The Endgame»، «Cobra II» و «The Generals’ War».
او پیشتر به مدت ۳۲ سال برای New York Times کار میکرد و در مسکو، لندن و واشنگتن مستقر بود.