برلین در حال هدایت تلاشهایی است تا اتحادیه اروپا تحریمهای دوران اسد علیه سوریه را کاهش دهد. این اقدام بخشی از تلاشهای غرب برای حمایت از گذار سیاسی این کشور و کمک به بازسازی پس از ۱۳ سال جنگ داخلی است.
به گفته سه منبع آگاه، مقامات آلمانی کمی پیش از کریسمس دو سند پیشنهادی را میان پایتختهای اتحادیه اروپا توزیع کردند که شامل پیشنهادهایی برای لغو تحریمها علیه سوریه در زمینههای مهم بود.
این پیشنهادها شامل کاهش تحریمها در ازای اجرای برخی اصلاحات توسط رهبری جدید سوریه است، با هدف حفظ اهرم فشار بر احمد الشرع، رهبر غیررسمی این کشور و از فرماندهان سابق اسلامگرا.
هدف برلین جلب حمایت ۲۶ عضو دیگر اتحادیه اروپا برای این رویکرد در نشست وزرای خارجه اتحادیه در بروکسل در ۲۷ ژانویه است. این اقدام پس از آن صورت میگیرد که ایالات متحده دوشنبه گذشته معافیتهای محدودی از تحریمها را اعلام کرد.
به گفته یکی از منابع، این اسناد توضیح میدهند که اتحادیه اروپا چگونه میتواند به تدریج محدودیتهای اعمالشده بر دمشق را در ازای اقدامات مثبت در مسائل اجتماعی مانند حفاظت از اقلیتها و حقوق زنان و تضمین عدم گسترش تسلیحات کاهش دهد.
یکی از مقامات آلمانی به فایننشال تایمز گفت: “در حالی که تحریمها علیه کسانی که در طول جنگ داخلی جرایم جدی مرتکب شدهاند باید حفظ شود، ما به طور فعال در حال بررسی راههایی هستیم که بتوانیم بخشی از تحریمها در بخشهای مشخصی را کاهش دهیم تا فشار بر مردم سوریه را کم کنیم.”
وزارت خارجه آلمان از اظهار نظر خودداری کرد.
پیشنهادهای مطرحشده، که در بحبوحه بازدیدهای متعدد دیپلماتهای غربی از دمشق در هفتههای اخیر مطرح شده، شامل کاهش محدودیتها بر بخش بانکی برای تسهیل جریان سرمایه به این کشور و بر بخش انرژی برای مقابله با قطعیهای شدید برق است.
این پیشنهادها همچنین شامل کاهش تحریمها در حملونقل هوایی و رفع محدودیتهای جابهجایی داراییهای شخصی است که مانع بازگشت سوریهای تبعیدی به کشورشان، مانند انتقال خودرو یا افتتاح حساب بانکی میشود.
وزارت خزانهداری آمریکا یک معافیت ششماهه صادر کرده است که به برخی معاملات با دولت سوریه، همچنین برخی پرداختهای انرژی و حوالههای شخصی اجازه میدهد.
وزارت خزانهداری اعلام کرد که این اقدام با هدف اطمینان از عدم جلوگیری تحریمها از ارائه خدمات ضروری و تداوم عملکردهای حکومتی در سراسر سوریه، از جمله ارائه برق، انرژی، آب و بهداشت انجام شده است.
یکی از افراد آگاه از مذاکرات اتحادیه اروپا گفت که مشابه آمریکا، اتحادیه ممکن است هرگونه کاهش تحریم را موقت کند تا امکان بازگرداندن آن در صورت لزوم وجود داشته باشد.
یک مقام دیگر که در این گفتگوها مشارکت دارد، اظهار داشت که هنوز مشخص نیست آیا تمامی ۲۷ عضو اتحادیه اروپا با کاهش تحریمها موافق هستند یا نه، زیرا برخی پایتختها همچنان خواستار ارزیابی کامل دولت جدید دمشق و شیوه حکومت آن هستند.
بسیاری از مقامات غربی نسبت به الشرع، که گروه شبهنظامی اسلامگرای تحت فرمان او، هیئت تحریر الشام، رهبری حملهای را بر عهده داشت که بشار اسد را سرنگون کرد، با احتیاط عمل میکنند. شرع حمایت خود را از ایجاد دولتی فراگیر اعلام کرده که اقوام و اقلیتهای مذهبی متعدد کشور را دربرگیرد.
اما این فرمانده پیشین که زمانی برای داعش در عراق جنگیده بود، وزارتخانهها را با مقاماتی از دولت غیررسمی مورد حمایت هیئت تحریر الشام (HTS) در ادلب پر کرده است؛ دولتی که سالها بر شمالغرب سوریه حکمرانی میکرد تا اینکه اسد سرنگون شد. اتحادیه اروپا همراه با سازمان ملل و دیگران، HTS را بهعنوان یک سازمان تروریستی شناختهاند.
آنالنا بربوک، وزیر خارجه آلمان، هفته گذشته در بازدید از دمشق گفت که اتحادیه اروپا خواهان حمایت از گذار مسالمتآمیز و فراگیر سوریه است. اما این سیاستمدار حزب سبز، که سفرش در آلمان به دلیل امتناع الشرع از دست دادن با او بحثبرانگیز شد، اظهار داشت که اروپا “قطعاً تأمین مالی اسلامیسازی یک جامعه را انجام نخواهد داد.”
کایا کالاس، مسئول ارشد دیپلماتیک اتحادیه اروپا، پس از نشست وزرای خارجه اتحادیه اروپا در ماه گذشته، گفت که اتحادیه باید تصمیم بگیرد آیا آماده است سیاست تحریمی خود را زمانی که شاهد گامهای مثبت باشد – نه فقط حرف، بلکه اقدامات واقعی – تطبیق دهد یا خیر.
کالاس افزود: “ما ۲۷ دموکراسی هستیم و این نیازمند زمان است. اما باید برنامهای آماده داشته باشیم تا وقتی گامها را دیدیم، ما نیز آماده اقدام مثبت در این زمینه باشیم.”