متن کامل مقاله
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، ماهها مدعی بود که با سرنگونی رهبر ونزوئلا، نفت این کشور را برای آمریکا تضمین کرده است. اما وقتی شرکتهای انرژی آمریکایی حاضر نشدند با سرعت و در ابعاد مدنظر او سرمایهگذاری کنند، دولت او راهکاری نامعمول در پیش گرفت تا این ایده را عملی کند: خود دولت آمریکا وارد سرمایهگذاری شود.
توافقی که شامگاه جمعه اعلام شد، دولت آمریکا را از یک واسطه برای سرمایهگذاری شرکتهای نفتی در ونزوئلا، به یک سرمایهگذار مستقیم تبدیل میکند.
بر اساس این طرح، واشنگتن سهم مالی مستقیمی در یک شرکت خصوصی به دست میآورد؛ شرکتی که حق امتیاز ۱۰۰ ساله برای بهرهبرداری از برخی از بزرگترین ذخایر نفتی اثباتشده جهان به آن داده میشود. این اقدام پیوند آمریکا را با دولت غیرمنتخبی که این امتیازها را میدهد، محکمتر خواهد کرد.
این شرکت خصوصی که مدیریتش را تاجر جنجالی اهل ونزوئلا، الخاندرو بتانکور (Alejandro Betancourt) بر عهده دارد، فرصت توسعه ۱۷ میدان نفتی را پیدا میکند؛ میدانهایی که گفته میشود ۶۵ میلیارد بشکه نفت، یعنی یکپنجم ذخایر این کشور را در خود جای دادهاند. Pentagon نیز در اقدامی که دایره اختیاراتش را به شکلی چشمگیر گسترش میدهد، به تامین مالی این پروژه نفتی کمک خواهد کرد و از عواید تولید آینده آن بهرهمند خواهد شد.
شرینر پارکر (Schreiner Parker)، از شرکای شرکت مشاورهای Rystad Energy، گفت: «اگر این توافق در دولتهای بعدی ونزوئلا پابرجا بماند، ترامپ ذخایر نفتی راهبردیای برای آمریکا به دست آورده که حتی فراتر از انقلاب نفت شیل است. با این حال، هنوز ابهامهای زیادی وجود دارد درباره اینکه این بشکههای نفت چطور از مرحله ذخایر زیرزمینی به تولید واقعی میرسند و چه کسی قرار است وقت، انرژی و پولش را صرف این کار کند.»
این توافق حاصل ماهها مذاکرات محرمانه و سفرهای مکرر مقامها و مذاکرهکنندگان آمریکایی به کاراکاس است. به گفته افراد آگاه از گفتگوها، ترامپ و دلسی رودریگز (Delcy Rodríguez)، رئیسجمهور موقت ونزوئلا، چند روز قبل از اعلام رسمی، در یک تماس تلفنی بر سر کلیات توافق به نتیجه رسیدند. پس از آن، مقامها روزهای گذشته را صرف بررسی جزئیات اجرای این توافق کمسابقه کردند.
ترامپ جمعهشب این توافق را در شبکههای اجتماعی اعلام کرد و White House توضیحات بیشتری ارائه نداد.
هرچند این توافق را مقامهای ارشد هر دو دولت مذاکره کردهاند، ساختار آن طوری طراحی شده که آمریکا سرمایهگذار در یک شرکت خصوصی باشد، نه طرف قرارداد مستقیم با دولت ونزوئلا.
به گفته افرادی که در مذاکرات حضور داشتهاند، آمریکا قصد دارد ۳۵٪ سهم غیرمدیریتی در شرکت North American Blue Energy Partners متعلق به بتانکور در اختیار بگیرد و حق اولویت خرید ۲۰٪ از تولیدات این شرکت را به قیمت تمامشده به دست آورد.
این افراد گفتند که Office of Strategic Capital در Pentagon قصد دارد این سرمایهگذاری را از طریق اوراق اختیار خرید ارزانقیمت (penny warrants) انجام دهد تا بدون نیاز به سرمایهگذاری نقدی سنگین، سهم مالکیتی در شرکت برای آمریکا فراهم شود. این دفتر Pentagon اختیارات قانونی محدودی دارد تا توافقهایی در راستای منافع امنیت ملی آمریکا امضا کند، که این کار معمولاً از طریق وام و ضمانتنامه صورت میگیرد.
بتانکور پیش از این به عنوان واسطه در معاملات انرژی ونزوئلا فعالیت داشته و روابط نزدیکی با رودریگز دارد. او در اسپانیا و سوئیس با پروندههای پولشویی روبرو بوده، هرچند هنوز هیچ اتهام رسمی علیه او ثبت نشده است. شرکت NABEP متعلق به او طی دو سال گذشته، بعد از Chevron، به دومین تولیدکننده بزرگ نفت خصوصی در ونزوئلا تبدیل شده است.
مارکو روبیو (Marco Rubio)، وزیر امور خارجه آمریکا، این توافق را یک «پیروزی بزرگ» خواند که نفت ارزان را در نیمکره غربی تامین میکند و قیمت بنزین را برای آمریکاییها کاهش میدهد. رودریگز هم تاکید کرد که این قرارداد بیش از ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری، بیش از ۲۰۹ میلیارد دلار درآمد مالیاتی و هزاران شغل ایجاد خواهد کرد که به بازسازی صنعت نفت این کشور کمک میکند.
با این حال، این توافق خشم بسیاری از مردم ونزوئلا را برانگیخته و میان برخی از مدیران نفتی و حتی مقامهای آمریکایی درباره مفاد توافق و نحوه اجرای آن سردرگمی ایجاد کرده است.
به گفته منابع نزدیک به شرکتهای نفتی آمریکایی که پیگیر سرمایهگذاری احتمالی در ونزوئلا هستند، رقابت با یک شرکت خصوصیِ مورد حمایت دولت آمریکا که بخشهای وسیعی از میادین نفتی را در اختیار دارد، بسیار دلهرهآور است. مقامهای آمریکایی گفتند این شرکت مورد حمایت دولت، بعد از Saudi Aramco، دومین دارنده شرکتی بزرگ ذخایر اثباتشده در جهان خواهد بود.
اد هیرز (Ed Hirs)، کارشناس اقتصاد انرژی در University of Houston، گفت: «چرا آمریکا دارد به یک رقیب بزرگ برای بخش نفت خود یارانه میدهد و آن را تقویت میکند؟ لوسی [شخصیت کارتون پیناتس] به محض اینکه دوره ترامپ تمام شود، دوباره توپ را از زیر پایشان خواهد کشید.»
به گفته منابع آگاه، این توافق نگرانیهایی را در صنعت نفت ایجاد کرده مبنی بر اینکه آیا دولت بعدی ونزوئلا میتواند این قرارداد را از نظر حقوقی به چالش بکشد و باطل کند یا نه، و اینکه آیا این موضوع ممکن است اعتماد سرمایهگذاران جدید را تضعیف کند.
متن این توافق به نظر میرسد با قانون اساسی سال ۱۹۹۹ ونزوئلا در تضاد مستقیم باشد؛ قانونی که میگوید ذخایر نفتی کشور متعلق به جمهوری بولیواری ونزوئلا است و فروش آن مجاز نیست. منتقدان میگویند دولت فعلی ونزوئلا متشکل از مقامهای غیرمنتخبی است که با حمایت دولت ترامپ سر کار ماندهاند و هیچ اختیار قانونی برای فروش امتیازات نفتی کشور ندارند.
این توافق در ماههای اخیر شکل گرفت، یعنی زمانی که دولت آمریکا در تلاش بود ادعاهای مکرر ترامپ مبنی بر تصاحب نفت ونزوئلا را عملی کند.
افراد درگیر در مذاکرات گفتند که در بحبوحه جنگ فرسایشی و نامحبوب با ایران که عرضه جهانی انرژی را تحت فشار قرار داده، دولت ترامپ فوریت زیادی برای اعلام دستیابی به یک منبع نفت خام بلندمدت در نیمکره غربی احساس میکرد. آنها افزودند ترامپ همچنین به دنبال یک دستاورد سیاسی بود تا در آستانه انتخابات میاندورهای نوامبر، این توافق را راهکاری برای مصون نگه داشتن آمریکاییها از هزینههای ناشی از ناآرامیهای خاورمیانه نشان دهد.
با این حال، ونزوئلا در حال حاضر تولیدکننده بزرگ نفت نیست و تنها ۱.۱ میلیون بشکه در روز نفت تولید میکند، که معادل تولید ایالت داکوتای شمالی است. تحلیلگران بازار نفت میگویند احیای تولید سالها طول میکشد و بعید است به این زودیها کاهش قیمت بنزینی را که ترامپ وعده داده رقم بزند.
مقامهای دولت ترامپ به این دلیل سراغ بتانکور رفتند که معتقد بودند او موقعیت مناسبی برای اجرای این پروژه دارد: شرکت او در حال حاضر در ونزوئلا فعال است و خودش روابط نزدیکی با مقامهای ارشد ونزوئلایی دارد.
دولت ترامپ سعی کرد شرکتهای بزرگ نفتی از جمله ExxonMobil و ConocoPhillips را ترغیب کند به میادین نفتی ونزوئلا برگردند و شیرهای نفت را سریعتر باز کنند.
اما پس از ماهها مذاکرات کند، بیشتر بخشهای صنعت نفت آمریکا دست نگه داشتهاند. بسیاری از شرکتها به دلیل مشکلات امنیتی و حقوقی، تمایلی به سرمایهگذاری در زیرساختهای فرسوده نفتی این کشور ندارند.
مدیریت این توافق بر عهده State Department بود و به گفته برخی افراد آگاه از مذاکرات، مقامهای آمریکایی در اواخر کار و هنگام جستجو برای یک سازوکار مالی مناسب، سراغ Office of Strategic Capital در Pentagon رفتند.
در نهایت Defense Department سهام و حقوق خرید دولت را در این پروژه در اختیار خواهد داشت.
به گفته برخی منابع، هیئتی از مقامهای ارشد Pentagon و State Department، از جمله دیوید لورچ (David Lorch)، مدیر OSC، در ماه ژوئیه به ونزوئلا سفر کردند تا شرایط نهایی توافق را تعیین کنند.
دفتر OSC در سال ۲۰۲۲ راهاندازی شد تا از صنایعی حمایت کند که برای امنیت ملی آمریکا حیاتی محسوب میشوند، هرچند اعطای وامهای این دفتر تازه در دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ آغاز شد.
یکی از افراد درگیر در این روند گفت ساختار شرکت خصوصی عمداً طوری انتخاب شد تا دولتهای آینده ونزوئلا را به این توافق متعهد کند و فسخ آن دشوار باشد. این افراد معتقدند بعید است دولت جدیدی بخواهد اموال یک شرکت خصوصی را مصادره کند.
اعلام این خبر با واکنش تند بسیاری از مردم ونزوئلا در داخل کشور، جامعه بزرگ مهاجران در خارج و حامیان اپوزیسیون روبرو شد. بسیاری ترامپ را متهم کردند که در ازای کنترل بر نفت کشور، به یک دولت غیرمنتخب مشروعیت بخشیده است.
دیگو آریا (Diego Arria)، وزیر و سفیر سابق ونزوئلا که اکنون در آمریکا در تبعید به سر میبرد، گفت: «این اقدام کاملاً خلاف قانون اساسی است، چون این دولت مشروعیت ندارد.»
او گفت آمریکا با چهرههایی از دولت ونزوئلا که به اتهام قاچاق مواد مخدر و جرایم دیگر تحت تعقیب دستگاه قضایی آمریکا هستند، همکاری نزدیکی دارد و هدفش فقط یک چیز است: تصاحب نفت ونزوئلا.
آریا گفت: «آنها دارند نفت را غصب میکنند؛ هیچ کلمه دیگری برای توصیفش وجود ندارد.»
اگرچه نظرسنجیها نشان میدهد اکثریت قاطع مردم ونزوئلا از عملیات آمریکا برای برکناری نیکولاس مادورو (Nicolás Maduro) حمایت کردند، اما با حمایت ترامپ از رودریگز — معاون سابق مادورو که ترامپ او را «فوقالعاده» و «بسیار محترم» خوانده بود — برای تثبیت قدرتش، محبوبیت ترامپ کاهش یافته است.
ایرلیس سدنیو (Irelis Cedeño)، بازنشسته ۶۵ سالهای که در حومه کاراکاس زندگی میکند، گفت: «اینجا دغدغه ما داشتن برق، آب و پول برای تامین نیازهای روزمره است. من اصلاً نمیدانم این توافق نفتی چیست، اما اگر قرار است وضعیت اقتصادی ما را حل کند، از آن استقبال میکنم.»
Copyright ©2026 Dow Jones & Company, Inc. All Rights Reserved. 87990cbe856818d5eddac44c7b1cdeb8
ورا برگنگروئن (Vera Bergengruen) خبرنگار امنیت ملی در The Wall Street Journal در واشنگتن است. او پیش از پیوستن به Journal، خبرنگار ارشد در مجله Time بود و در آنجا به پوشش تلاقی امنیت ملی، فناوری و سیاست پرداخت و گزارشهای جلد را از اوکراین، آرژانتین و السالوادور تهیه کرد. پیش از آن نیز به عنوان خبرنگار امنیت ملی و تحقیقی برای BuzzFeed News کار میکرد. او فعالیت خبرنگاری خود را در زادگاهش در Miami Herald و شرکت مادر آن McClatchy آغاز کرد و موضوعات مختلفی از طوفانها گرفته تا Congress، Defense Department و White House را پوشش داد.
گزارشهای او جوایز Sigma Delta Chi و Dateline از Society of Professional Journalists و همچنین جایزه New York Press Club را کسب کرده است. او همچنین عضو تیمی بود که روی پروژه اسناد پاناما کار کرد و برنده جایزه پولیتزر در سال ۲۰۱۷ شد. ورا اصالتاً اهل اروگوئه است و در شیلی، آلمان، مکزیک و میامی بزرگ شده است.
درو فیتزجرالد (Drew FitzGerald) خبرنگار حوزه هوافضا و دفاع در The Wall Street Journal در واشنگتن است. او درباره Boeing، Lockheed Martin و طیف وسیعی از استارتاپها و شرکتهای باسابقه مینویسد که فناوریهایشان را در زمین، دریا و فضا به کار میگیرند. قبل از آن، درو اخبار حوزه ارتباطات را پوشش میداد. او در تیم خبری Journal حضور داشت که در سال ۲۰۱۹ برای پوشش دادگاه ضدانحصار مربوط به خرید Time Warner توسط AT&T نامزد دریافت جایزه Gerald Loeb شد. بعداً نیز در تیمی حضور داشت که خبر کارزار هکری شبکه Salt Typhoon را فاش کرد و برنده جایزه شد.
درو فارغالتحصیل Boston University و عضو سابق Dow Jones News Fund است.
کالین ایتون (Collin Eaton) در دفتر هیوستون The Wall Street Journal درباره بزرگترین شرکتهای نفتی آمریکا و موضوعات جهانی انرژی مینویسد. کالین در اوایل سال ۲۰۲۰، چند هفته قبل از آغاز همهگیری کرونا و سقوط تاریخی بازار نفت که شرکتهای شیل آمریکا را فلج کرد، به Journal پیوست. پس از آن، کالین تغییرات راهبردی مهمی را که نقش این صنعت را در بازار جهانی انرژی دگرگون کرد، و همچنین بازگشت نفت ۱۰۰ دلاری به ازای هر بشکه و ثبت رکوردهای قیمتی سوخت را در شرایط تورمی پوشش داد.
کالین پیش از این برای Reuters و Houston Chronicle درباره نفت و گاز مینوشت. او فعالیت حرفهای خود را با نوشتن درباره بانکداری و امور مالی در هیوستون آغاز کرد.
خوان فوررو (Juan Forero) رئیس دفتر آمریکای جنوبی Journal است و پوشش اخبار سیاسی، محیطزیست، توسعه و درگیریها را از برزیل تا کلمبیا و کشورهای میان آنها هدایت میکند. او همچنین گزارشهایی درباره جنگلزدایی در آمازون، گرسنگی در ونزوئلا و جنگ مواد مخدر در سراسر منطقه مینویسد.
خوان پیش از پیوستن به Journal در سال ۲۰۱۴، به عنوان خبرنگار خارجی برای Washington Post، NPR و New York Times در این منطقه فعالیت میکرد.
خوان از زمان ورودش به آمریکای لاتین در سال ۲۰۰۰، درباره درگیریهای چریکی در کلمبیا، به قدرت رسیدن هوگو چاوز در ونزوئلا و فروپاشی اقتصادی پس از آن، قدرت گرفتن رهبران چپگرا در آمریکای جنوبی در اوایل دهه ۲۰۰۰ و رکود شدید اقتصادی و ناآرامیهای اجتماعی در سراسر این قاره در یک دهه بعد نوشته است. او در سال ۲۰۱۲ جایزه Maria Moors Cabot را برای پوشش برجسته مسائل آمریکای لاتین دریافت کرد.
او در بوگوتا، کلمبیا زندگی میکند.