جنگ اخیر اسرائیل با ایران، هشداری جدی برای کشورهایی بود که دارای سیستم‌های دفاع موشکی پیشرفته هستند یا به دنبال دستیابی به آن‌ها می‌باشند. در طول ۱۲ روز، ایران با موفقیت فزاینده‌ای توانست به دفاع اسرائیل نفوذ کند و نشان داد که حتی پیشرفته‌ترین سیستم‌های جهان نیز قابل نفوذ هستند.هرچند بیشتر موشک‌ها و پهپادهای ایران رهگیری و منهدم شدند، تهران با تغییر تاکتیک‌ها و از طریق آزمون و خطا، شکاف‌هایی در سامانه دفاعی اسرائیل پیدا کرد.به گفته کارشناسان دفاع موشکی که داده‌های منبع‌باز و تصاویر عمومی تکه‌های موشک‌ها را تحلیل کردند، تهران شروع به پرتاب موشک‌های پیشرفته‌تر و دوربردتر از نقاط متنوع‌تری در عمق خاک ایران کرد. تهران همچنین زمان‌بندی و الگوی حملات را تغییر داد و گستره جغرافیایی اهداف را افزایش داد، همان‌طور که تحلیل‌گران دریافتند.

با ادامه جنگ، ایران موشک‌های کمتری شلیک کرد، اما نرخ موفقیت آن افزایش یافت؛ این نتیجه بر اساس تحلیل وال استریت ژورنال از داده‌های اندیشکده‌های مستقر در اسرائیل و واشنگتن دی.سی. به دست آمده است.

بیشتر موشک‌هایی که علیه اسرائیل شلیک شدند، موشک‌های بالستیک میان‌برد هستند که می‌توانند مسافتی تا ۱۲۰۰ مایل را پوشش دهند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/aab06a5d86124c3ac2.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 2" loading="lazy" decoding="async" /></figure> لایه اول دفاعی: موشک‌های اسرائیلی Arrow ۳ در ابتدا به کار گرفته می‌شوند. این موشک‌ها از نوع رهگیر دو مرحله‌ای هستند که اهداف را در فاصله‌ای تا ۱۵۵۰ مایل و در ارتفاعاتی خارج از جو زمین نابود می‌کنند. آن‌ها تهدیدهای ورودی را از طریق برخورد مستقیم از بین می‌برند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/7cbacf668db2dd88b2.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 3" loading="lazy" decoding="async" /></figure> علاوه بر این، رهگیرهای SM-3 نیروی دریایی آمریکا (که با نام Aegis نیز شناخته می‌شوند) مجهز به رادار پیشرفته و سیستم کنترل آتش، از دریای مدیترانه مستقر می‌شوند و قادرند موشک‌ها را هم در داخل و هم در فاصله بسیار دور خارج از جو زمین رهگیری کنند. این رهگیرها می‌توانند اهدافی تا فاصله ۷۴۵ مایل را نابود کنند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/088e9e81bdecc6a8e5.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 4" loading="lazy" decoding="async" /></figure> لایه دوم دفاعی: موشک‌هایی که از رهگیری خارج از جو زمین فرار می‌کنند، سپس در داخل جو توسط Arrow ۲ درگیر می‌شوند؛ این سیستم موشک‌های بالستیک دوربرد را رهگیری می‌کند. Arrow ۲ از کلاهک انفجاری مجاورتی استفاده می‌کند تا با انفجار در نزدیکی کافی هدف، آن را نابود کند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/8b78e0d9ccdcdd768d.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 5" loading="lazy" decoding="async" /></figure> هم چنین سیستم دفاع ضدبالستیک تاد (Thaad) یک سیستم آمریکایی است. این سیستم می‌تواند به عنوان پشتیبان علیه موشک‌ها هم در خارج از جو و هم در داخل جو به کار رود، به شرطی که در فاصله‌ای حدود ۱۸۵ مایل قرار داشته باشند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/7552f7edfb4c4f11b5.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 6" loading="lazy" decoding="async" /></figure> لایه سوم دفاعی: فلاخن داوود (David’s Sling) علیه موشک‌های میان‌برد، راکت‌های سنگین در فاصله تا ۱۸۵ مایل و همچنین موشک‌های کروز دفاع می‌کند. این سیستم از مکانیسم برخورد مستقیم برای نابودی (hit-to-kill) در داخل جو استفاده می‌کند.

<figure><img src="/img//img/2026/09/e4abcba5b326947f22.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 7" loading="lazy" decoding="async" /></figure> لایه چهارم دفاعگنبد آهنین (Iron Dome) علیه راکت‌ها، موشک‌ها و خمپاره‌های کوتاه‌برد در فاصله تا ۷۵ مایل دفاع می‌کند. این سیستم از کلاهک انفجاری مجاورتی استفاده می‌کند و اولویت را به تهدیدهایی می‌دهد که به سمت مناطق پرجمعیت یا سایت‌های استراتژیک در حرکت هستند. گنبد آهنین همچنین قادر به رهگیری تکه‌های موشک و پهپادها است. توجه: موشک‌ها نسبت به یکدیگر در مقیاس واقعی هستند، اما نسبت به سایر تجهیزات نه.منابع: مورا دیتچ، رئیس مرکز تحلیل داده‌های مؤسسه مطالعات امنیت ملی (INSS) در دانشگاه تل‌آویو، اسرائیل، و دکتر یوشوا کالیسکی، پژوهشگر ارشد INSS

در نیمه‌ی نخست درگیری، ۸ درصد از موشک‌های ایران از سد دفاعی اسرائیل عبور کردند. بر اساس داده‌های مؤسسه‌ی یهودی امنیت ملی آمریکا (JINSA) مستقر در واشنگتن، در نیمه‌ی دوم جنگ این رقم به ۱۶ درصد افزایش یافت.

مورا دیتچ، رئیس مرکز تحلیل داده‌ها در مؤسسه‌ی مطالعات امنیت ملی دانشگاه تل‌آویو، می‌گوید نرخ موفقیت یادشده شامل موشک‌هایی که هرگز پرتاب نشدند یا پیش از رسیدن به حریم هوایی اسرائیل منهدم شدند، نمی‌شود. او همچنین توضیح داد که این آمار میان موشک‌هایی که عمداً اجازه داده شد در مناطق باز فرود آیند و آن‌هایی که از سوی سامانه‌های دفاعی اسرائیل نادیده گرفته شدند یا از کنترل خارج شدند، تمایز قائل نمی‌شود. مؤسسه‌ی او داده‌هایی درباره‌ی حملات ایران و توانمندی‌های دفاعی اسرائیل فراهم کرده است.

بنا بر داده‌های JINSA، موفق‌ترین حملات ایران در ۲۲ ژوئن، یعنی دو روز پیش از پایان جنگ، رخ داد؛ زمانی که ۱۰ فروند از ۲۷ موشک شلیک‌شده به هدف در اسرائیل اصابت کردند. آری سیکورل، معاون مدیر بخش سیاست خارجی در JINSA، گفت داده‌ها نشان می‌دهند ایران با موفقیت در «چگونگی، زمان‌بندی و نوع» شلیک‌های خود تطبیق ایجاد کرده است.

ارتش اسرائیل از اظهار نظر درباره‌ی آمار JINSA خودداری کرد و تنها گفت جزئیات مربوط به نرخ رهگیری را منتشر نمی‌کند.

سامانه‌ی پدافند هوایی اسرائیل — شامل سامانه‌ی مشهور «گنبد آهنین» که موشک‌های کوتاه‌برد از غزه و لبنان را رهگیری می‌کند — از پیشرفته‌ترین سامانه‌های جهان است و با همکاری ایالات متحده توسعه یافته است.

«هیچ سامانه‌ی موشکی، حتی سامانه‌ای پیشرفته مانند سامانه‌ی اسرائیل، نمی‌تواند کاملاً بی‌نقص باشد»، رافائل کوهن، دانشمند ارشد علوم سیاسی در اندیشکده‌ی رَند (که در ابتدا به‌عنوان بازوی پژوهشی وزارت دفاع آمریکا تأسیس شد) گفت. «کلید موفقیت در هر سامانه‌ی پدافند هوایی این نیست که یک لایه‌ی کامل داشته باشید، بلکه اثر تجمعی لایه‌های مختلف است.»

تحلیل اظهارات رسمی اسرائیل نشان می‌دهد که نرخ رهگیری این کشور در طول جنگ کاهش یافته است. در جریان درگیری، ارتش اسرائیل اعلام کرد که ۹۰ تا ۹۵ درصد از موشک‌های ایران را رهگیری می‌کند. اما پس از آتش‌بس در ۲۴ ژوئن، ارتش گفت که نرخ کلی رهگیری ۸۶ درصد بوده است.

در ژانویه، رئیس‌جمهور ترامپ فرمان اجرایی‌ای را برای توسعه‌ی «گنبد آهنین آمریکا» امضا کرد — سامانه‌ی دفاع موشکی به ارزش ۱۷۵ میلیارد دلار که در ابتدا بر اساس مدل اسرائیلی طراحی شده بود و اکنون با نام «گنبد طلایی» (Golden Dome) شناخته می‌شود — تا از ایالات متحده در برابر حملات احتمالی موشکی محافظت کند. با این حال، وسعت خاک آمریکا دفاع از آسمان آن را بسیار دشوارتر از اسرائیل می‌سازد.

مکان های آسیب دیده از حملات ایران:

<figure><img src="/img//img/2026/09/4c75e604c8b10054a6.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 8" loading="lazy" decoding="async" /></figure> توجه: نقشه شامل مکان‌های گزارش‌شده آسیب‌های احتمالی تا ۲۳ ژوئن است و جامع نیست. منبع: تحلیل آسیب‌های داده‌های ماهواره‌ای Copernicus Sentinel-1 توسط کوری شر و جِیمون ون دن هوک از آزمایشگاه اکولوژی درگیری دانشگاه ایالتی اورگن (نقاط آسیب) درو آن-فام / وال استریت ژورنال

اوکراین نمونه‌ی بهتری از دفاع از سرزمینی گسترده در جریان جنگی چندساله ارائه می‌دهد، اما سامانه‌های پدافند هوایی آن ترکیبی وصله‌پینه‌شده از فناوری‌های آمریکایی، اروپایی و بومی است. کوهن از اندیشکده‌ی رَند می‌گوید سامانه‌ی یکپارچه و پیشرفته‌ی اسرائیل شباهت بیشتری به چیزی دارد که ایالات متحده قصد توسعه‌ی آن را دارد.

موفقیت خودِ اسرائیل در هدف قرار دادن سکوی پرتاب موشک‌های ایران باعث شد تهران نتواند از موشک‌های قدیمی‌تر، کم‌دقت‌تر و کوتاه‌برد خود استفاده کند. اما این امر همچنین موجب شد که ایران در مراحل اولیه‌ی درگیری، سریع‌تر به استفاده از موشک‌های پیشرفته‌تر و دوربردتر روی آورد.

بر اساس ویدیوهایی که کارشناسان موشکی بقایای آن را تحلیل کرده‌اند، تکه‌هایی از موشک فراصوت «فتاح-۱» ایران در دست‌کم دو شهر اسرائیل فرود آمده‌اند.

موشک فتاح-۱ با سرعتی بیش از ۱۰ برابر سرعت صوت و با زاویه‌ای تند از خارج از جو زمین فرود می‌آید. این موشک دارای کلاهکی جداشونده است که در میانه‌ی پرواز جدا شده و می‌تواند از سامانه‌های رهگیر گریخته و مسیر خود را تغییر دهد. تنها پیشرفته‌ترین سامانه‌های دفاعی اسرائیل — Arrow 3 و David’s Sling — توانایی تغییر مسیر در میانه‌ی پرواز و رهگیری چنین موشکی را دارند.

گزارش موشک‌های ایرانی که از ۱۳ تا ۲۴ ژوئن به حریم هوایی اسرائیل رسیدند:

<figure><img src="/img//img/2026/09/c887776ea697007c77.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 9" loading="lazy" decoding="async" /></figure> <figure><img src="/img//img/2026/09/cc8baeacdcb62d3d3e.webp" alt="گزارش کامل وال استریت ژورنال از جنگ 12 روزه ایران و اسرائیل — 10" loading="lazy" decoding="async" /></figure>

ایران همچنین شیوه‌ی حملات خود را تغییر داد و به جای شلیک حجم زیادی از موشک‌ها در طول شب، به شلیک موج‌های کوچک‌تر در ساعات روز و از نقاط جغرافیایی متنوع‌تر روی آورد.

تهران با تغییر الگوی پرتاب‌ها، هدف قرار دادن شهرهای دور از هم، و تغییر فاصله‌ی زمانی بین حملات، سامانه‌های رهگیر اسرائیل را بیشتر به چالش کشید.

یهوشوع کالیسکی، کارشناس پدافند موشکی در مؤسسه‌ی مطالعات امنیت ملی (INSS)، گفت: «آن‌ها تلاش کردند سامانه‌ی دفاعی اسرائیل را از هم جدا کنند.»

کارشناسان موشکی می‌گویند با طولانی شدن درگیری، کاهش تعداد موشک‌های رهگیر و هزینه‌ی بالای آن‌ها نیز اسرائیل را وادار کرده بود تا در استفاده از منابعش صرفه‌جویی کند و تنها موشک‌هایی را هدف قرار دهد که بیشترین تهدید را ایجاد می‌کردند.

مقام‌های اسرائیلی و ایرانی به‌طور مستقل خواستار بررسی دوباره‌ی توانایی‌های هوایی خود شده‌اند.

کالیسکی گفت: «ما هر دو در مسیر یادگیری هستیم — آن‌ها در تلاش‌اند حملاتشان را بهبود دهند، و ما نیز دفاعمان را.»

By Zvi Smith and_Benoit Faucon_ Through Trial and Error, Iran Found Gaps in Israel’s Storied Air Defenses

برای دریافت رایگان سایر مقاله های روزنامه های معتبر دنیا از جمله وال استریت ژورنال، لینک مورد نظر را بهwevs_ir@ در تلگرام ارسال کنید.