نگرانی در مورد وضعیت ذخایر مهمات ایالات متحده، همزمان با انتشار گزارشهایی مبنی بر مصرف بالای موشکهای تاماهاک (Tomahawks)، پاتریوت (Patriots) و سایر موشکها در جنگ ایران تشدید شده است. در حالی که عملیات «خشم حماسی» (Epic Fury) در یک آتشبس متزلزل متوقف مانده است، فرصتی دست داده تا ارزیابی شود که آیا ارتش ایالات متحده به نقطه اتمام مهمات (که اصطلاحاً Winchester نامیده میشود) نزدیک شده است یا خیر.
تحلیل هفت نوع مهمات کلیدی نشان میدهد که ایالات متحده موشکهای کافی برای ادامه این جنگ را تحت هر سناریوی محتملی در اختیار دارد. با این حال، ریسک اصلی – که برای سالهای متمادی پابرجا خواهد ماند – در جنگهای آینده نهفته است.
در ۳۹ روز کمپین هوایی و موشکیِ قبل از آتشبس، نیروهای آمریکایی بهطور گسترده از هفت نوع مهماتِ ذکرشده در جدول ۱ استفاده کردند. در مورد چهار مدل از این موشکها، ممکن است ایالات متحده بیش از نیمی از ذخایر پیش از جنگ خود را مصرف کرده باشد. با توجه به زمان تحویل موشکهای در حال تولید، بازسازی ذخایر این هفت مورد به سطح قبل از جنگ بین یک تا چهار سال زمان خواهد برد.
این موشکها برای یک درگیری احتمالی در اقیانوس آرام غربی نیز بسیار حیاتی خواهند بود. حتی پیش از جنگ ایران نیز ذخایر موجود برای نبرد با یک رقیب همطراز، ناکافی ارزیابی میشد. این کمبود اکنون شکل بسیار حادتری به خود گرفته و رساندن ذخایر به سطح مناسب برای جنگ با چین زمان بیشتری خواهد طلبید.
کاهش این ذخایر همچنین بر روند تأمین موشکهای پاتریوت، سامانه دفاع منطقه در ارتفاع بالا (تاد – THAAD) و موشکهای ضربتی دقیق (PrSM) برای اوکراین و سایر متحدان و شرکای مصرفکننده این سیستمها تأثیر منفی خواهد گذاشت. ایالات متحده باید با آن دسته از کشورهایی که آنها نیز خواستار بازسازی و توسعه زرادخانههای خود هستند، رقابت کند.
پیش از بررسی مهماتی که با کمبود مواجهاند، شایان ذکر است که بسیاری از انواع دیگر مهمات، ذخایر قابل قبولی دارند. از این رو، حتی در صورت کاهش یا اتمام مهمات حیاتی، ایالات متحده قادر به ادامه جنگ خواهد بود. برای حمله به اهداف زمینی، جایگزینهای موجود بسیار ارزانتر بوده و در عین حال قدرت انفجاری یکسانی دارند. برای درک تفاوت قیمت، یک بمب BLU-110 که به کیت هدایتشونده مهمات حمله مستقیم مشترک (JDAM) مجهز شده باشد، کمتر از ۱۰۰,۰۰۰ دلار هزینه دارد، در حالی که قیمت موشک هوا به زمین مشترک دور ایستا (JASSM) حدود ۲.۶ میلیون دلار است. هر دوی این سلاحها میتوانند محمولههای ۱۰۰۰ پوندی (هر پوند حدودا نیم کیلوگرم) را با دقت بالا پرتاب کنند. با این وجود، برد مهماتِ ارزانتر کمتر است و در نتیجه پلتفرمهای پرتابکننده را بیشتر در معرض خطر قرار میدهند. استفاده گسترده از این سلاحها نیازمند در اختیار داشتن برتری هوایی است.
گزینههای جایگزین شامل موارد زیر (اما نه محدود به آنها) هستند: مهمات حمله مستقیم مشترک (JDAM): بمب هدایتشونده JDAM (با قیمت ۶۶,۰۰۰ دلار) در واقع یک کیت هدایت است که به بمبهای «سقوط آزاد و غیرهوشمند» قابلیت اصابت دقیق به اهداف با خطای احتمالی ۵ تا ۳۰ متر را میبخشد. این کیت در میدان نبرد روی بمبهای همهمنظوره ۵۰۰، ۱۰۰۰ و ۲۰۰۰ پوندی نصب میشود. ذخایر این سلاح در طول عملیات ضد داعش کاهش یافت که همین امر باعث افزایش خرید آن از ابتدای سال مالی ۲۰۱۶ شد.
موشک مشترک هوا به زمین (JAGM): موشک JAGM (با قیمت ۲۴۹,۰۰۰ دلار) جایگزین هلفایر (Hellfire) به عنوان یک مهمات هواپایه در هلیکوپترهای تهاجمی و پهپادهای مشابه «ریپر» (Reaper) برای هدف قرار دادن اهداف زمینی شده است. استفاده از آن در نقش مقابله با پهپاد (counter-UAS) به همراه گزینههای پرتاب از ناوها و سامانههای زمینی در حال بررسی است. * بمب کمقطر (SDB) نسخههای I و II: بمبهای SDB I (۶۷,۰۰۰ دلار) و SDB II (۲۶۵,۰۰۰ دلار) بمبهای هواسُر (از اکسیژن هوای اطراف برای ایجاد انفجار با دمای بالا استفاده میکند) (glide bombs) هواپایه و هدایتشونده دقیق هستند. نسخه SDB II امکان حمله به اهداف متحرک را نیز فراهم میکند.
<figure><img src="/img//img/2026/09/38bd6f397876d846d9.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 2" loading="lazy" decoding="async" /></figure> مهمات تهاجمی جایگزین، برآورد ذخایرارتش ایالات متحده برای مقابله با پهپادها و موشکهای کروز، چندین رهگیر کمهزینه توسعه داده است که در بخشهای بعدیِ این تحلیل با جزئیات به آنها پرداخته شده است. همچنین، نیروهای آمریکایی ذخایر فراوانی از موشکهای هوا به هوا به عنوان پشتیبان در اختیار دارند، اگرچه این گزینهها لزوماً ارزان نیستند
موشک پیشرفته هوا به هوای میانبرد (AMRAAM) مدل AIM-120: امرام (با قیمت ۱.۰۳ میلیون دلار) یک موشک هواپایه و هدایتشونده با رادار است. نسخه زمینپایه آن که با همکاری نروژ توسعه یافته، «سامانه موشکی پیشرفته سطح به هوای نروژی» (NASAM) نامیده میشود. این سامانه بهطور گسترده در اختیار اوکراین قرار گرفته است، اما ایالات متحده استفاده از آن را برای ارتش خود نپذیرفته و بهجای آن روی «قابلیت حفاظت در برابر آتش غیرمستقیم» تمرکز کرده است.
موشک AIM-9X سایدوایندر (Sidewinder): سایدوایندر (با قیمت ۴۴۷,۰۰۰ دلار) برد کوتاهتری نسبت به امرام دارد. این سیستم از دهه ۱۹۵۰ میلادی بارها ارتقا یافته و نسخه فعلی آن یعنی 9X Block II از سال مالی ۲۰۱۱ در حال خریداری است.
<figure><img src="/img//img/2026/09/ad3ad2d83a3a7badd8.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 3" loading="lazy" decoding="async" /></figure> مهمات پدافند هوایی جایگزین، برآورد ذخایرآخرین دسته از تسلیحات، سیستمهای مقابله با موشکهای بالستیک هستند. در این حوزه، هیچ جایگزین خوبی برای موشکهای پاتریوت، تاد و استاندارد وجود ندارد. این موارد بخشی از هفت مهمات حیاتی هستند که در ادامه بررسی میشوند.
- *هفت مهمات حیاتی**
این هفت مهمات در دو گروه دستهبندی میشوند: (۱) موشکهای حمله دوربرد علیه اهداف زمینی و (۲) سامانههای دفاع هوایی و موشکی. این تسلیحات در جنگ فعلی بسیار مؤثر واقع شدهاند و در نتیجه مصرف آنها نیز بالا بوده است. مقادیر زیادی از این سامانهها برای درگیریهای احتمالی آینده در منطقه اقیانوس آرام غربی نیز مورد نیاز است.
از آنجا که بسیاری از متحدان و شرکای آمریکا نیز از همین سیستمها استفاده میکنند، رقابت شدیدی برای دریافت تولیدات جدید وجود دارد. دولت ترامپ اخیراً مجموعهای از توافقات با صنعت دفاعی را برای افزایش تولید و قرار دادن ذخایر موشکی در وضعیت «جنگی» اعلام کرد. حجم عظیم درخواست برای این مهمات در بودجه پیشنهادی رئیسجمهور برای سال مالی ۲۰۲۷، بر فوریت بازسازی و توسعه این زرادخانهها تأکید میکند.
با این وجود، به دلیل حجم کمِ سفارشاتِ گذشته، تحویل در کوتاهمدت محدود خواهد بود. حتی در صورت تصویب بودجه سال مالی ۲۰۲۷ توسط کنگره، تحویل این موشکها سالها زمان خواهد برد.(نمودارهای زیر نشاندهنده میزان ذخایر، مصرف عملیاتی در جنگ ایران، خرید پیشنهادی برای سال مالی ۲۰۲۷ و تحویل مورد انتظار مهمات کلیدی در سال مالی ۲۰۲۶ هستند. یادداشت فنی در انتهای گزارش روششناسی برآوردها را شرح میدهد)
- *آتش دقیق دوربرد علیه اهداف زمینی**
این دسته از مهمات به پلتفرمهای پرتاب اجازه میدهند از فواصل بسیار دور و خارج از تیررس پدافند هوایی دشمن شلیک کنند. این تسلیحات بهویژه در درگیری احتمالی با چین – کشوری که پدافند هوایی قدرتمند و زرادخانه عظیمی از موشکهای کروز و بالستیک دوربرد دارد – ارزشمند خواهند بود. ایالات متحده طی ۳۹ روز پیش از اجرای آتشبس، بیش از ۱۳,۰۰۰ هدف را مورد حمله قرار داد.
همانطور که در تحلیل قبلی ما اشاره شد، سهم مهمات تهاجمیِ پیشرفته در روزهای نخست جنگ بسیار بالا بود. با نابودی سامانههای پدافند هوایی ایران، نیروهای آمریکایی استفاده از مهمات کوتاهبردتر و فراوانتری که در شکل ۱ لیست شدهاند را آغاز کردند. با این حال، به نظر میرسد ایالات متحده تا زمان برقراری آتشبس، برای حمله به اهداف بسیار دور یا اهدافی که برای سامانههای جایگزین بهشدت محافظت میشدند، همچنان به استفاده از برخی مهمات دوربرد ادامه داد.موشک کروز حمله زمینی تاماهاک (TLAM):تاماهاک یک موشک دوربرد است که از شناورهای دریایی به سمت اهداف زمینی شلیک میشود.
نسخههای پرتابشونده از زمینِ این موشک وجود دارند اما در صحنه این نبرد مستقر نیستند. نسخههای قدیمیتر تاماهاک که از دهه ۱۹۸۰ در ناوگان نیروی دریایی آمریکا حضور داشتهاند اکنون بازنشسته شدهاند، اما این سیستمها از اولین کاربرد خود در عملیات طوفان صحرا تاکنون بهطور گسترده مورد استفاده قرار گرفتهاند؛ چرا که کشتیها میتوانند بدون نیاز به اجازه کشورهای دیگر در موقعیت شلیک قرار گیرند و برای مدت طولانی آمادهباش بمانند. روزنامه واشنگتنپست گزارش داد که در ماه اول جنگ ایران، واحدهای دریایی ایالات متحده بیش از ۸۵۰ موشک TLAM شلیک کردند.
والاستریت ژورنال در گزارش بهروزشده خود، مصرف تاماهاک را بیش از ۱۰۰۰ فروند اعلام کرد که نشاندهنده تداوم استفاده از آن تا زمان آتشبس است. با فرض استقرار دو زیردریایی موشکانداز هدایتشونده (SSGN) در منطقه، این مقدار میتواند تقریباً معادل تمام تاماهاکهای در دسترس در آن ناحیه باشد. به دلیل عدم امکان بارگیری مجدد در دریا و نیاز ناوها به بازگشت به بندر، موجودی موشکها در صحنه عملیات محدود است.
اگرچه ترکیب دقیق مهمات کشتیها محرمانه است، معمولاً ۱۰ تا ۵۰ درصد از سلولهای پرتاب عمودی (VLS) در ناوشکنها و رزمناوها (معادل ۱۰ تا ۶۱ موشک) به تاماهاک اختصاص مییابد. هر زیردریایی SSGN نیز میتواند تا ۱۵۴ تاماهاک حمل کند.آمار پایینِ تحویل در سال مالی ۲۰۲۶ تا حدودی ناشی از اجرای برنامههای ارتقا و افزایش طول عمرِ نسخههای قدیمی تاماهاک است که بهعنوان تحویل جدید محاسبه نمیشوند. شرکت RTX اعلام کرده است که در چارچوب توافق با دولت ترامپ، تولید سالانه این موشک را به بیش از ۱۰۰۰ دستگاه افزایش خواهد داد.
<figure><img src="/img//img/2026/09/b060e1692ea1b682d9.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 4" loading="lazy" decoding="async" /></figure> تاماهاک، برآورد ذخایر
بر اساس گزارشها، به ژاپن اطلاع داده شده است که تحویل ۴۰۰ موشک تاماهاکِ این کشور ممکن است به دلیل جنگ ایران با تأخیر مواجه شود. این موضوع ضربهای به جایگاه ایالات متحده در اقیانوس آرام غربی تلقی میشود، آن هم در زمانی که ژاپن در حال ایجاد یک قابلیت نظامی قویتر در برابر چین است و برای عملی کردن این سیاست به این موشکها نیاز مبرم دارد. اخیراً تغییراتی روی یکی از ناوشکنهای ژاپنی برای پرتاب موشکهای TLAM انجام شده است.موشک هوا به زمین مشترک دور ایستا (JASSM):موشک JASSM یک موشک رادارگریز، دوربرد و هواپایه است که کلاهکی ۱۰۰۰ پوندی حمل میکند.
نسخه دوربردترِ فعلی (JASSM-ER) بردی بیشتر از مدل پایه دارد. یک نسخه با بردِ بسیار بیشتر (JASSM-XR) نیز در دست توسعه است که البته هنوز هیچ نمونهای از آن تحویل داده نشده است. مدل پایه و قدیمیترِ JASSM، با توجه به عمر مفید ۲۰ سالهاش، در زرادخانهها موجود است.
از موشکهای JASSM برای اولین بار در سال ۲۰۱۸، زمانی که رئیسجمهور دونالد ترامپ دستور حمله به تأسیسات سلاحهای شیمیایی رژیم اسد را صادر کرد، استفاده شد. بلومبرگ گزارش داده که بیش از هزار موشک JASSM در ماه اول عملیات خشم حماسی به کار رفته است. بمبافکنهای B-52 مستقر در پایگاههای نیروی هوایی سلطنتی بریتانیا، پروازهای تهاجمی با این موشکها را تا زمان آتشبس ادامه دادند و طبق آمار نیویورکتایمز، تاکنون حدود ۱۱۰۰ فروند از مدل JASSM-ER استفاده شده است.
اگرچه کشورهای لهستان، استرالیا و فنلاند نیز کاربر این موشک هستند، اما چون اخیراً از آن استفاده نکردهاند، رقابت بر سر تولید جدید آن به شدت رقابت بر سر سامانههایی چون پاتریوت یا تاد نخواهد بود.
<figure><img src="/img//img/2026/09/3637489f36378f618b.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 5" loading="lazy" decoding="async" /></figure> JASSM، برآورد ذخایر
- *موشک ضربتی دقیق (PrSM):**
موشک PrSM توسط واحدهای توپخانه صحرایی همچون سامانههای پرتاب چندگانه راکت (MLRS) یا سامانههای موشکی توپخانه با تحرک بالا (HIMARS) از روی زمین شلیک میشود. این سلاح جانشین سامانه موشکی تاکتیکی ارتش (ATACMS) است و با بردی بیش از ۵۰۰ کیلومتر (در مقایسه با ۳۰۰ کیلومتر ATACMS)، دسترسی بسیار بیشتری را فراهم میکند. با این حال، نیاز به استقرار در قلمرو کشورهای دوست در فاصله مناسب از هدف، استفاده از این سیستم را با محدودیت مواجه میکند. در جنگ کنونی، این موشکها طیف گستردهای از اهداف – که ظاهراً شامل یک زیردریایی نیز میشود – را مورد اصابت قرار دادهاند. به گفته یک مقام ارتش، “کل ذخایر PrSM” در جنگ ایران به مصرف رسیده است؛ با این وجود سایر مقامات اصرار دارند که تعدادی از آنها در موجودی باقی مانده است.
<figure><img src="/img//img/2026/09/adce3b7d5d84409f98.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 6" loading="lazy" decoding="async" /></figure> PrSM، برآورد ذخایر
از آنجا که PrSM یک سامانه نسبتاً جدید است و تحویل آن از سال ۲۰۲۳ آغاز شده، موجودی آن محدود است. با این حال، ممکن است شمار زیادی از موشکهای کوتاهبردتر ATACMS – شاید تا حدود ۸۰۰ فروند – همچنان در دسترس باشند. شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin) در حال افزایش ظرفیت تولید PrSM است و پس از تعیین هدف تولید سالانه ۴۰۰ واحد در سال گذشته، افزایش بیشتری را نیز تحت توافق با دولت ترامپ اعلام کرده است. اوکراین که پیشتر سیستمهای ATACMS را دریافت کرده بود، خواستار موشکهای PrSM نیز هست؛ اما کاهش چشمگیر ذخایر، احتمالاً ارسال این موشکها به اوکراین در آینده نزدیک را منتفی میکند.#### دفاع هوایی و موشکی بسیار مؤثروجود این مهمات در اقیانوس آرام غربی ضروری است زیرا چین هزاران موشک دارد که نیروهای ائتلاف و ایالات متحده در منطقه را تهدید میکنند. به دلیل هزینه هنگفت و کمبود، از این سامانهها برای دفاع در برابر پهپادها استفاده نمیشود.
- *موشک استاندارد ۳ (SM-3):**
موشک SM-3 یک رهگیر دریاپایه علیه موشکهای بالستیک است. نسخههای مستقر در ساحلِ این موشک (Aegis ashore) نیز وجود دارند اما در صحنه عملیات کنونی مستقر نیستند. مدل Block IIA جدیدترین نسخه از این سیستم با ارتقاهایی در بخش موتور راکتی و کلاهک جنبشی است. بهرغم برنامههای قبلی برای توقف تولید جدید، آژانس دفاع موشکی همچنان در حال خرید نسخه قدیمیترِ Block IB است. از این موشک برای نخستین بار در نبرد واقعی در آوریل ۲۰۲۴ استفاده شد، زمانی که بین چهار تا هفت فرون
د از آن برای رهگیری موشکهای بالستیک شلیکشده ایران به سمت اسرائیل مورد استفاده قرار گرفت. همچنین حدود ۸۰ فروند دیگر در طول “جنگ دوازدهروزه” در سال ۲۰۲۵ شلیک شد. مشابه وضعیت موشک تاماهاک، موجودی این موشک در صحنه نبرد به دلیل نیاز به بارگیری مجدد شناورها در بندر، با محدودیت روبهرو است.
<figure><img src="/img//img/2026/09/d28589034c5a5b29ad.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 7" loading="lazy" decoding="async" /></figure> SM-3، برآورد ذخایر
- *موشک استاندارد ۶ (SM-6):**
موشک SM-6 نیز از شناورها پرتاب میشود و مأموریت اصلی آن مقابله با هواپیماها و موشکهای کروز است، اما میتوان از آن علیه کشتیها و موشکهای بالستیک نیز استفاده کرد. این سیستم جانشین موشکهای SM-2 با برد بیشتر و توانایی درگیری با طیف وسیعتری از اهداف است. تعدادی از موشکهای SM-2 هنوز در زرادخانهها موجودند. شرکت ریتیان (RTX) در نظر دارد تولید موشک SM-6 را به بیش از ۵۰۰ فروند در سال افزایش دهد.
<figure><img src="/img//img/2026/09/5c429ddd44e38a203c.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 8" loading="lazy" decoding="async" /></figure> SM-6، برآورد ذخایر
- *پدافند هوایی مرحله پایانی ارتفاع بالا (THAAD):**
سامانه دفاعی تاد از روی زمین و با هدف رهگیری موشکهای بالستیک شلیک میشود و در مقایسه با پاتریوت، دارای برد و ارتفاع رهگیری بالاتری است. موجودی رهگیرهای این سامانه پیش از این نیز محدود بود، بهویژه پس از آنکه در جنگ دوازدهروزه بیش از ۱۵۰ فروند علیه موشکهای بالستیک ایران شلیک شد. ایالات متحده در مجموع هشت آتشبار تاد در اختیار دارد که پیش از این جنگ، حداقل دو مورد از آنها در خارج از خاک اصلی آمریکا (در گوام و کره جنوبی) مستقر بودند. چندین آتشبار نیز برای عملیات خشم حماسی از آمریکا به خاورمیانه اعزام شدهاند. امارات متحده عربی دو آتشبار و عربستان سعودی یک آتشبار در اختیار دارند. یک آتشبار تاد شامل شش پرتابگر (هر کدام با هشت رهگیر)، یک رادار AN/TPY-2 و سیستمهای مختلف کنترل آتش و ارتباطات است. احتمال دارد ایالات متحده در ماه مارس برخی از قطعات این سامانه را از کره جنوبی به خاورمیانه منتقل کرده باشد تا قطعات تخریبشده را جایگزین کند یا موجودی رهگیرهای مصرفشده را تکمیل نماید.
<figure><img src="/img//img/2026/09/a3f7a182b741f7e4f9.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 9" loading="lazy" decoding="async" /></figure> THAAD، برآورد ذخایر
درخواست بودجه کلان سال مالی ۲۰۲۷ نشاندهنده موجودیِ کم و تقاضایِ بالای این سیستم است. از اوت ۲۰۲۳ تاکنون هیچ رهگیر جدیدی برای تاد تحویل داده نشده است و روند تحویل قرار است تا آوریل ۲۰۲۷ از سر گرفته شود. بر اساس توافقنامه با دولت ترامپ، لاکهید مارتین اعلام کرد ظرفیت تولید رهگیرهای تاد را از ۹۶ فروندِ فعلی به ۴۰۰ فروند در سال افزایش خواهد داد. در میان این هفت مهمات کلیدی، رهگیرهای تاد به دلیل موجودی بسیار پایین و فقدان جایگزین، بحرانیترین وضعیت را دارند. فراتر از بحث کمبود رهگیرها، احتمال آسیب یا انهدام چندین رادار AN/TPY-2 (که دادههای هدفگیری را برای سامانههای تاد تأمین میکنند) باعث ایجاد شکافِ توانمندی خواهد شد و جایگزینی آنها نیازمند زمان است. تاکنون تنها ۱۳ رادار به ایالات متحده تحویل داده شده است.
- *پاتریوت (Patriot):**
پاتریوت یک سامانه زمینپایه علیه هواپیماها، موشکهای بالستیک و موشکهای کروز است. نسخه فعلی این سامانه تحت عنوان قابلیت پیشرفته پاتریوت-۳ تقویتکننده قطاع موشکی (PAC-3 MSE) شناخته میشود که دارای موتور راکتی و فناوری هدایت پیشرفتهتری است. شکل ۹ شامل رهگیرهای قدیمیتر PAC-3 است که در دهه ۲۰۰۰ خریداری شده و هنوز در ذخایر موجودند. همچنین ممکن است تا ۴۰۰ موشک قدیمیتر PAC-2 هنوز در زرادخانهها وجود داشته باشند، اما این تعداد در شکل ۹ لحاظ نشده است.
<figure><img src="/img//img/2026/09/91124413b65782413e.webp" alt="بررسی مهمات کلیدی آمریکا در زمان آتشبس جنگ ایران — 10" loading="lazy" decoding="async" /></figure> پاتریوت، برآورد ذخایر
از آنجا که ۱۸ کشور دیگر نیز کاربرِ سامانه پاتریوت هستند، تقاضا برای این موشکها بسیار بالاست. حدود نیمی از تولید سالانهِ این سامانه برای پشتیبانی از این متحدان و شرکا اختصاص مییابد. اوکراین نیز یکی از کاربران عمده این موشک است و در طول جنگ بیش از ۶۰۰ فروند از آن را از آمریکا و سایر متحدان دریافت کرده است.
شرکت لاکهید مارتین قصد دارد تا سال ۲۰۳۰ تولید سالانه موشکهای PAC-3 MSE را از ۶۰۰ فروند فعلی به ۲۰۰۰ فروند افزایش دهد. تا زمان تحقق این افزایش تولید، ایالات متحده با انتخابهای دشواری برای تخصیص تولیدات و پاسخگویی به نیازها مواجه خواهد بود. استراتژیستهای متمرکز بر منطقه پاسیفیک، از ایالات متحده میخواهند تولیدات پاتریوت و دیگر موشکها را برای استفاده احتمالی در اقیانوس آرام غربی حفظ کند.
در مقابل، اوکراین خواهان دریافت رهگیرهای بیشتری است؛ ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، خاطرنشان کرده است که هر موشک پاتریوت که در خاورمیانه شلیک شود، به معنای یک موشک کمتر برای اوکراین است. دولت سوئیس نیز پس از دریافت اخطاری مبنی بر احتمال تأخیر در خرید خود، تهدید کرده است که یک سیستم جایگزین خریداری خواهد کرد. سایر متحدان ایالات متحده نیز در صف دریافت قرار دارند.### تحویل موشکها سالها زمان میبردمراحل متعددی باید طی شود تا این پیشنهادات بودجهای مربوط به سال مالی ۲۰۲۷ به موشکهایی واقعی در میدان جنگ و روی کشتیها تبدیل شوند.
نخست، کنگره باید لایحه تخصیص بودجه را تصویب کند که حتی در شرایط عادی کار دشواری است و امسال که بخش زیادی از هزینههای تدارکات دفاعی در قالب لایحه متمم سال مالی ۲۰۲۶ و لایحه تطبیقی سال مالی ۲۰۲۷ گنجانده شده، چالشیتر نیز خواهد بود. پس از آن، زمان لازم برای ساخت و تحویلِ اولین محموله فرا میرسد. از نظر تاریخی این زمان حدود ۲۴ ماه بود، اما از آنجا که در سالهای اخیر میزان سفارش مهمات از ظرفیت تولید پیشی گرفته، این زمان به ۳۶ ماه یا بیشتر افزایش یافته است.
تولید کل سفارش (یک بچ کامل) نیز ۱۲ ماه دیگر زمان میبرد که در مجموع به حدود ۵۲ ماه (بیش از چهار سال) میرسد.
- *جایگزینهای ارزانقیمت**
پویاییهای مربوط به “هزینه بالا و موجودی کم” که در بالا توضیح داده شد، بسیاری از کارشناسان را در داخل و خارج از دولت بر آن داشته تا به ایالات متحده توصیه کنند به سمت ساخت سیستمهای ارزانقیمتی برود که بتوانند مکمل یا حتی جایگزین سامانههای گرانقیمت شوند. در همین راستا، لایحه تطبیقی سال مالی ۲۰۲۶ حاوی میلیاردها دلار بودجه برای این منظور است (بخشهای ۲۰۰۰۴ و ۲۰۰۰۵).
همانطور که شکل ۱ نشان میدهد، ایالات متحده همین حالا نیز سیستمهای ارزانقیمت و کوتاهبرد متعددی برای حملات زمینی در اختیار دارد. پهپادهای نمای اولشخص (FPV) – که در جنگ اوکراین نقش حیاتی ایفا میکنند – در اینجا کاربردی ندارند زیرا برد محدودی در حدود ۲۰ مایل دارند. به منظور عملیاتی کردن یک سامانه ارزانقیمت و دوربرد، ایالات متحده (مشابه کاری که روسیه انجام داد) از پهپاد ایرانی شاهد-۱۳۶ کپیبرداری کرد.
نتیجه این کار، تولید «سامانه تهاجمی رزمی بدونسرنشین ارزانقیمت» (LUCAS) بود. سامانه لوکاس (با هزینه ۳۵,۰۰۰ دلار) راهکاری مقرونبهصرفه برای حملات دقیق دورایستا با بردی حدود ۵۰۰ مایل ارائه میدهد. بهای این ارزانی آن است که کلاهک جنگی کوچکی (۴۰ پوند) با خود حمل میکند.
ایالات متحده از تعدادی از این پهپادها در جنگ ایران استفاده کرد، اما تعداد آنها به اندازهای نبود که بتواند با شلیکهای انبوه و رگباری ایران در این جنگ یا روسیه در اوکراین برابری کند.دسته دیگر، سامانههای ضد پهپاد (c-UAS) هستند. وزارت دفاع ایالات متحده (DOD) کار بر روی سامانههای ضد پهپادی را حدود یک دهه پیش آغاز کرد، اما این روند با سرعتی حسابشده و آهسته پیش میرفت. جنگ اوکراین نشان داد که چنین سیستمهایی چقدر میتوانند حیاتی باشند؛ در نتیجه ایالات متحده چندین سیستم نمونه (پروتوتایپ) را برای حمایت از اوکراین به این کشور ارسال کرد و تلاشهای خود در این زمینه را سرعت بخشید.
این تلاشها به تولید چندین روش ارزانقیمت برای رهگیری پهپادهای ارزان ایرانی منجر شده است .
- *سیستم سلاح کشتار دقیق پیشرفته (APKWS): این سیستم یک موشک هیدرا ۷۰ مجهز به جستجوگر لیزری است که از هلیکوپتر پرتاب میشود.**رودرانر (Roadrunner) و کایوتی (Coyote): اینها پهپادهای رهگیر ارزانقیمتی هستند که به ترتیب توسط شرکتهای اندوریل (Anduril) و ریتیان (Raytheon) توسعه یافتهاند. آنها با کوبیدن خود به پهپادهای مهاجم، آنها را رهگیری و نابود میکنند. * سیستم مقابله با راکت، توپخانه و خمپاره (C-RAM): این سیستم یک توپ شلیک سریع هدایتراداری است که برای حفاظت نزدیک طراحی شده و بر پایه سامانه فالانکس (Phalanx) نیروی دریایی ساخته شده است.
اگرچه این سلاح برای محافظت از نقاط خاص در برابر پهپادها بسیار عالی عمل میکند، اما استفاده از آن در مناطق پرجمعیت به دلیل آسیبهای جانبیِ ناشی از سقوط پرتابهها، با محدودیت روبهرو است.به جز در موارد نادر، ایالات متحده از سیستمهای بسیار گرانقیمتی نظیر پاتریوت یا SM-6 برای مقابله با پهپادهای ارزان استفاده نکرده است (کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس ممکن است در روزهای اولیه درگیری دست به این کار زده باشند). از سوی دیگر، ارتش رهگیرهای ارزانقیمت کافی نیز در اختیار نداشته است. در نتیجه این وضعیت، ایالات متحده و کشورهای خلیج فارس مجبور شدند برای انجام عملیاتهای رهگیری از هلیکوپترهای مجهز به مسلسل، هواپیماهای بالثابت با مسلسل و موشکهای هوا به هوا استفاده کنند.
برخی از این موشکهای هوا به هوا (مثل AIM-120) یک میلیون دلار قیمت دارند. اگرچه استفاده از این موشکها بهتر از این است که اجازه دهند پهپادها به هدف اصابت کنند، اما این یک راهحل بلندمدت به شمار نمیآید.
مقدمهای روششناختی بر محاسبات موشکیاین بخش نحوه دستیابی مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS) به آمار و ارقام این تحلیل را شرح میدهد.اگرچه موجودی مهمات جزو اطلاعات طبقهبندیشده و محرمانه است، اما اطلاعات در دسترسِ عموم برای انجام برآوردها کفایت میکند. اسناد بودجه سالانه وزارت دفاع نقطه شروع ما برای محاسبه تعداد کل موشکهای تحویلی به ارتش آمریکا است: پیوست P-5 تعداد خریداری شده و هزینه واحدِ موشکها را به تفکیکِ مدل ارائه میدهد. با فرض ماندگاری ۲۰ ساله، مدلهای قدیمیتر در صورت تحویل در سال مالی ۲۰۰۵ یا پس از آن، در برآوردها گنجانده شدهاند. برای نمونه، در برآورد موجودی رهگیرهای پاتریوت، در کنار نسخههای MSE، حدود هزار موشک PAC-3 نیز منظور شدهاند. مهمات خریداریشده برای برنامههای “فروش نظامی به کشورهای خارجی” (FMS) یا بخشهای تحقیق و توسعه (R&D) در این محاسبات مستثنی شدهاند.
پیوست P-21 چارچوب زمانی و تعداد تحویلیها را نشان میدهد. برآوردهای موجودیِ این گزارش شامل موشکهایی است که وزارت دفاع هنگام انتشار اسناد بودجه سال مالی ۲۰۲۶ در ژوئن ۲۰۲۵ پیشبینی کرده بود تا فوریه ۲۰۲۶ تحویل داده شوند.از مجموع تحویلیها، ۵ درصد بابت موارد آموزشی، تست محموله و سایر استفادههای غیرعملیاتی کسر شده است. همچنین در مواردی که کاربرد داشته، مخارج گزارششده و برآوردی در جنگهای قبلی نیز کم شده است.
آمار ارسال تجهیزات از زرادخانههای آمریکا به اوکراین، از اطلاعات منتشرشده توسط وزارت دفاع و برآوردهای پیشین ما به دست آمده است.مصرف تخمینیِ مهمات در جریان عملیات خشم حماسی، با استفاده از روشی که در یک تحلیل پیشین برای برآورد هزینههای جنگ به کار گرفته شد، محاسبه گردیده است. در اینجا نیز نقطه آغاز، آمارهای رسمی وزارت دفاع بود که با دادههای کشورهای حوزه خلیج فارس، الگوهای آرایش قوا در میدان نبرد و الگوهای مصرفیِ تاریخی تلفیق شد. برآوردهای بالا و پایین در نظر میگیرند که میزان مصرف واقعی به شدت به میزان مشارکت ائتلاف در دفاع هوایی، سهم سامانههای دوربرد در حملات و تنوع مهمات مصرفی وابسته است.
برای سیستمهای TLAM و JASSM، تحلیل ما منعکسکننده هزینههایی است که توسط مقامات وزارت دفاع به اشتراک گذاشته شده است.به دلیل ارائه جامعِ دادههای تدارکاتی، بهترین منبع در زمینه برنامههای مختلف مهمات، “گزارشهای منتخب تدارکاتی” (SAR) است. مبالغ مربوط به بودجه مالی ۲۰۲۷ از اطلاعات منتشر شده توسط وزارت دفاع در اوایل آوریل استخراج شدهاند. اگرچه این اسناد کامل نیستند، اما تعداد مهماتی که باید تأمین مالی شوند را در اختیار میگذارند.
هزینه واحد موشکها میتواند در هر سال تغییر کند؛ بنابراین این تحلیل آخرین ارقام را بر اساس اسناد بودجه مالی ۲۰۲۶ ارائه میدهد.
نتیجهگیری: خطر در جنگ بعدیاگر ذخایر تا این حد کاهش یافتهاند، پس چگونه در این تحلیل نتیجهگیری شده که ایالات متحده مهمات کافی برای این جنگ را در اختیار دارد؟پاسخ در افت چشمگیر میزان مصرف تسلیحات نسبت به روزهای آغازین جنگ نهفته است. در زمینه حملات زمینی، مهمات ارزانتر و فراوانتر (مندرج در شکل ۱) بهطور عمده جایگزین مهمات دوربردتر (مانند TLAM ،JASSM و PrSM) شدهاند. مصرف مهماتِ دفاع هوایی و موشکی نیز کاهش یافته است، چرا که حملات پهپادی و موشکی ایران پس از روزهای ابتدایی به شدت افت کرد.
در حالی که ایران در چهار روز نخست جنگ بیش از ۲۰۰۰ پهپاد و ۵۰۰ موشک بالستیک پرتاب کرده بود، میزان شلیکها پس از گذشت یک هفته به ترتیب ۸۳ و ۹۰ درصد کاهش یافت. با این حال، کاهش ذخایرِ مهمات به ایجاد خطرات کوتاهمدت دامن زده است. جنگ علیه یک رقیب همطراز قدرتمند مانند چین، بسیار سریعتر از این نبرد، مهمات را میبلعد.
ذخایر پیش از جنگ همین حالا نیز ناکافی بودند و سطح فعلی ذخایر در صورت بروز یک درگیری احتمالی در آینده، دستوپای نیروهای آمریکایی را در عملیاتها خواهد بست. رئیسجمهور ترامپ این خطرِ کمبود مهمات – را در کنار سایر بدهبستانها مانند منحرف کردن و انتقال نیروها از اقیانوس آرام غربی – پذیرفته است. به نظر میرسد تئوری پشت این تصمیم این است که “پیروزی قطعی در جنگی که اکنون در آن حضور دارید بسیار مهمتر از خودداری و حفظ قابلیتها برای جنگی است که شاید هرگز رخ ندهد”.پس از پایان عملیات خشم حماسی، داراییهای دریایی اعزامشده به خاورمیانه به اقیانوس آرام بازخواهند گشت.
بازسازی ذخایر مهمات نیز آغاز خواهد شد، اما جایگزین کردن مهمات مصرفشده و رسیدن به سطح مطلوبِ ذخایر سالها طول خواهد کشید.
Mark F. Cancian and Chris H. Park
Last Rounds? Status of Key Munitionsat the Iran War Ceasefire