متن کامل مقاله
پژوهشها نشان میدهند مغز میتواند خود را برای انجام دو کار همزمان بازسازی کند
۱۲ ژوئن ۲۰۲۶، ساعت ۱۱:۴۵ صبح به وقت شرق آمریکا
همه ما این شرایط را تجربه کردهایم: در یک جلسه Zoom به حرفها گوش میدهیم و همزمان به ایمیل فوری همکارمان جواب میدهیم؛ شاید هم در همان لحظه داریم برای برنامه بعد از مدرسه بچهها هماهنگی میکنیم.
انجام همزمان چند کار (Multitasking) واقعیت زندگی امروزی است، اما دانشمندان سالها درباره اینکه واقعاً چه چیزی درون مغز ما رخ میدهد بحث کردهاند. آنها سالها فکر میکردند مغز نمیتواند واقعاً دو کار را همزمان انجام دهد. در عوض، باور داشتند این کار فقط جابهجایی سریع مغز میان وظایف مختلف است.
حالا پژوهشها نشان میدهند ما واقعاً میتوانیم چند کار را در یک زمان پیش ببریم.
بر اساس مطالعهای تازه در Journal of Cognitive Neuroscience، مغز پس از تمرین و تجربه کافی میتواند مدارهای خود را برای انجام همزمان چند کار بازسازی کند. مغز یاد میگیرد برخی کارها را با انتقال از بخشی به نام قشر پیشپیشانی (Prefrontal cortex) به بخشهای دیگر، خودکار کند. قشر پیشپیشانی مرکز کنترلی است که کارهای مربوط به تفکر سطح بالا و تصمیمگیری را انجام میدهد و در هر لحظه فقط میتواند روی یک چیز تمرکز کند.
این یافته شاید توضیح دهد چرا مهارتهای ما بهتر میشوند؛ مثلاً چطور از زدن تکنتهای گیتار به نواختن قطعههای سرعتی راک میرسیم، یا از یک دریبل ساده به بازیسازی در سراسر زمین دست پیدا میکنیم.
در این پژوهش، شرکتکنندگان — ۱۱ زن و مرد بین ۱۸ تا ۲۹ سال — تصاویر شبیهسازیشده خودروها را دستهبندی کردند و همزمان دانشمندان مغز آنها را اسکن کردند. سپس، این افراد با یک اپلیکیشن موبایل، کار دستهبندی تصاویر را در مدت ۵ تا ۱۰ هفته بیش از ۳۰ هزار بار تمرین کردند. پژوهشگران دوباره مغز آنها را اسکن کردند.
دانشمندان دریافتند در ابتدای یادگیری، قشر پیشپیشانی شرکتکنندگان فعال بود. اما پس از تمرین، اسکنها نشان داد بخش دیگری از مغز وارد کار شد؛ ناحیهای به نام قشر گیجگاهی (Temporal cortex) که مسئول حافظه و تشخیص اشیاء است.
ماکسیمیلیان ریزنهوبر (Maximilian Riesenhuber)، استاد علوم اعصاب در Georgetown University School of Medicine و از نویسندگان این تحقیق گفت افراد حتی بعد از تمرین اولیه هم خوب عمل میکردند و با دقت دستکم ۹۰ درصد کار دستهبندی را انجام میدادند. با تکرار بیشتر، سرعت آنها بالا رفت تا اینکه به یک سطح ثابت رسید؛ نقطهای که او معتقد است فرایند دستهبندی در آن خودکار شده بود.
به گفته پاتریک کاکس (Patrick Cox)، استادیار روانشناسی در Lehigh University و نویسنده دیگر این مقاله، این پژوهش نشان میدهد این خودکار شدن راحت به دست نمیآید و به تکرار بسیار زیادی نیاز دارد.
کاکس گفت: «مغز انعطافپذیر است و تغییر میکند؛ اگر ساعتها وقت بگذارید، مغز میتواند کارهای سخت و پرزحمت را تحویل بگیرد و آنها را به کارهایی ساده تبدیل کند که توجه و تمرکز کمتری میخواهند.»